Excerpt
ł ł 5 if ł + k h (4) nistracijnóy swego adjutanta Władysława Zamojskiego dla zasiągnienia objaśnień co się w stolicy dzieje. Od- powiedzi jakie mu dawano nie mogły go zaspokoić : zapragnął tedy. ustnego niejako objaśnienia, żądał a- by ktokolwiek do niego …
Excerpt
| 651. ną nie była „ dla tego pozyskawszy ją, ile ją wkrótce - potóm dla swojćj pamiątki Lelewel zredagował, ta- kową w piśmie naszćm ogłewamy, Żeby jednak lepićj ją pojąć i ocenić, trzeba mieć wzgląd na stan rze- czy jaki był w owej chwili. Noc 29 …
Excerpt
(6) w pićrwszych poruszeniach czas, dawał korzyść odle- glejszym nawet rossyjskim siłom , jeśliby co przed- siębrały. 'W niedość zdecydowanym, a zwolna rozwi- jającym się ruchu narodowym, głos rewolucijny nie miał jeszcze pola objawić myśli swojćj, …
Excerpt
| (39 szczał ; czy im, którzy wśród jego obozu przed nim stanęli. Naprzód przemawiał Xiąże Lubecki i gadał dłu- go, pizekładając że postępowanie Rady Administra- cijnćj nie mogło bydź inne , gdyż znajdowała się za- grożoną od pospólstwa i nie miała innych …
Excerpt
(8) przykładem dla ludów , gdy ich rządy z lekce ważea niem wykonanych przysiąg oswajają; że gwałty wy- rządzone konstitucii są powodem do rewolucii , jej zaś celem staje się połączenie wszystkich polaków pod jedno berło, a zatóm połączenie guherniów …
Excerpt
Xiężna Łowieka nie przestając na tćj explikacii, wynurzając swe uczucja z oświadczeniem , że t0 CZy ni jako Polka do kraju i narodu SWego przywiązana, poczęła więcćj jeszcze wymawiać Xięciu Lubeckiemu, że polega na osobach, które właśnie rządową moc o- …
Excerpt
(10) go są dowodem wszystkie sejmy itak liczne a bezsku- teczne peticie ; że na odparcie gwałta, gwałt tylko mógł bydź skuteczny, że nie tylko w Polszcze podobne za: szły zdarzenia, ale i we Francii i w Belgium. Nie- przypadało to do myśli Wielkiego …
Excerpt
(HH) poczęło się o to prawdziwe wotowanie. Xże Lube- cki dał głos za zostaniem. Xże Czartoryski chciał nie- które uwagi nad tóćm czynić: ale mu Wielki Xże przerwał, żądając odpowiedzi: tak albo nie (oui ou non.) Zatóm Xiąże Czartoryski głosował za …
Excerpt
ńiczóm. Ponawiał znowu Wielki Xiąże uwagę, że z jego strony nie może bydź większej wyrozumiało- Ści, jak kiedy zbrodnie (crime) blędami nazywa. Le- lewel popićrał uwagę, bo trudno ażeby tak rozmai- j te błędy, które zbrodniami były; miały bydź przez | …
Excerpt
(13) tego pewnie JGMość nie zaprzeczy. A nie, odparł Wielki Xiąże. A zatym dodał Lelewel, że pewnie 4 | teź pozwoli aby o tóm przy umowie, w druku wymie- N | nić. Na to Wielki Xiąże przystał i pozwolił, a na- 4 wet nieodmawiał uczynić się mającego …
Excerpt
sw ( 14) mu to zrządził więcćj niż własna zasługa. Pytał go Wielki Xiąże gdzie ową piórwszą noc zaburzenia znaj- dował się. Przy łóżu schorzałego i dogorywającego ojca, odpowiedział Lelewel, bo właśnie tejże nocy w moich rękach życia dokonał. DĄ to …
Excerpt
WA pozio EIZO (18) sarz Alexander czyli to łudził , czyli szczćrze ohie- cywał spoić gubernie polskie z królestwem, ale utrzy- mywał naród w nadziei i oczekiwaniu. Teraz cesarz Mikołaj po koronacii listem , wprawdzie prywatnym, ale publicznie ogłoszonym …
Excerpt
(16) mi. Obiecywała Xiężna Łowicka że wszystkie te uwagi, mężowi swemu Wielkiemu Xięciu przełoży i zapewniała, że Wielki Xiąże będzie przed bra- tem, tłómaczem i pośrednikiem narodu Polskie- go: tylko o cierpliwość prosiła. Na tóm ta konfe- rencia osobna …
Excerpt
XXY W tym utrapieniu, powstała konfedtra- 1 Barska. Niemiała ona jinnego w zawią- ku swym widoku, tylko niepodległość, lecz konfederaci w ustroniu na obcćj ziemi w Cieszinie lub Eperjes , zdała pozlądając na następny los ojczyzny, zatrzymywali baczność n …
Excerpt
XXVI Jakób Rousseau autor kontraktu socialnć- go, filozof i publicista, był obywatelem maleńkićj rzeczypospolitćj; ksiadz Mably, historik, badacz i publicista , był poddany monarchij absolutnćj. Dawali swój sąd o institucjach rzeczypospolitćj i udzielali …
Excerpt
XXVII pojęć starożytności na miarę tak olbrzy- mią, pelen podziwienia głębokości myśli w institucjach które się tyle zjego teorją kontraktu socjalnego zbi , dostrzega gaj niektóre niedoskonałości w szczegułach, oraz pewne nadpsucia, stara się inslilucjete …
Excerpt
XXVIII dla jćj ulepszćnia, nie przeraża się, ni tym co zwano nierządem, anarchją, ani namię- tnościami, którym spodzićwa się, że można dać dobry kierunek. Mably duchowny, surowych obyczajów, pod skromną sukien- ką niestatecznćj myśli niemogący ustalic …
Excerpt
XXIX robi narzędziem prawa ; ten cnoty ludzkie w ruch pobudza. Otóż Jan Jakóh Rousseau, zaklinał, aby jedynie tylko poprawiać , Mabły nauczał, aby przejistoczyć. Na nieszczęście Polska aż nadto już była usposobiona do myśli dru- gićgo. Głos filozofa , …
Excerpt
XXX się względem prawodawstwa narodowćgo. Niewiem jakie były jego rady, czyli się przy- dały, czył: się jemu konstitucja podobała. Możeby Mably pochwalił jćj utwór, może- by ją uważał za wzór przeć hodni, pożytecz- ny dla następnych przejistoczeń. Z I …
Excerpt
XXX2 Sławny mowca W ielkićj Britanji Burke, mówił : ludzkość powinna się cieszyć i prze- chwalać ; patrząc na odmiany w Półszcze zaszłe : nie ma w nich nic słabego , nie wsly» dzące - Ta odmiana jest tak wzniosłćj na- tury, że się stanie dobrodziejstwem …
Excerpt
XXXII publicyści, pisarze, których mysl bezwa- toczenia towa- vunkowa, wymagała przei rzyskiego porządku, z gruntu radikalnćgo, znićwali się na prawodawców polskich. Francuscy mianowicie, którzy wstrząsali od korzenia stan towarzyski i dopełniali ogro- …
Excerpt
XXXIII ki i postęp w dopełnieniu odmian. Żaden z nich nie sądził o zasadach jakie podniosła, wedle tych które obalała. Pewnie żekonsti- lucja 1791, pod względem towarzyskości, dostarcza nam nader ciasne otwor v, Ocze- kiwania odległe, niepewne obietnice ; …
Excerpt
XXXIV Nie bez ciężkićj tedy boleści przychodzi mi rozważać to zboczenie ze starodawnych zasad, jakie naród i jego reprezentanci wo- sv lą swą najwyższą uznali i zatwierdzili. Z tym wszystkim rzeczpospolita przemienioną zo- sta kie wprowadzone pod …
Excerpt
XXXV tak okrzyczanemu. Królów francuskich pra- wo do korony było zaprzeczane. Dodając wojny z Anglją o dziedziczćnie, trwały lat 63. W prawdzie wojny o sukcessją są rzad- sze, niżeli o elekcje: ale są daleko więcćj niszczące. Należy jeszcze, jako …
Excerpt
XXXVI stanie, Polska może na zawsze pożegnać się ze swoją wolnością (chap. 8). » Poświę- cali wolność dla ocalćnia kraju, bez wzg lę- tcić wolność du na to, że snadnićj jest st ugodnie prawodawczemi formami, aniżeli ą odzyskać, eo pospolicie nie dzieje …
Excerpt
XXXVII się stało że wyzwolono, nie tylko osobę świętą i nietykalną króla, ale jego zwierz- chność od wszelkićj odpowiedzialności jeżeli łamał swe przysięgi, i zobowiazania się prawem oznaczonć , nie wyzwalał, nie uwalniał mieszkańców od wierności i posłu- …
Excerpt
XXXVIII wierzył przeznaczenie narodu, nikczemnik, co niemógł ocalić kraju dla przyszłćj dyna- stji; jest mu na to odpowiedź , że to była ustawa, nowe prawodawstwo, co uśpiło i ancką działalność, umorzyło całą republik aby wydać lud obałamucony i …
Excerpt
XXXIX władzy we wszystkich onćj gałęziach. Mini strowie uplątani ze swą władzą wykonaw- czą, przez zwikłane kombinacje, w urzędo- wanie powierników ludu ; odpowiedzialni bez pośrednio jedynie samemu narodowi, każdćj chwili podlegli nicodwołalnemu …
Excerpt
PANOWANIE EET N s e 1791, 1807 PORÓWNANIE TRZECH KONSTITUCJI POLSKICH , 1815. | OMYŁKI DRUKI ARTINET swela STANISŁAWA AUGUSTA. Gz …





























