Excerpt
26 SŁAWIAŃSKIE Jest też dosyć w okolicy łomów i gruzów, a nieopodal od miejsca wydobycia posągu, znajduje się wzgurze zamczyskiem zwane na którym fundamenta zdają się bałwana tego spaloną świątynię ukazywać (25). Posąg bohodzki jest w kształcie …
Excerpt
KERCIER SZ Swiatowid bohodzki, roku 1848 ze Zbrucza wydobyty, …
Excerpt
28 SŁAWIAŃSKIE ludności; czoło wyniosłe wyraża godność myśli (+7). Części ciała w większym lub mnićjszym skurczćniu mnićj są kształne. Odzież pokrywająca ciało niewy- datna, tyle widać że ma przepasanie, a długa po go- lenie. W ręby niezbyt głębokie, po …
Excerpt
BAŁWOCHWALSTWO. It, 12. 29 nie pod wąsem, jednym wszystkie cztery pokryte ka- peluszem. _Na obwisłćj po golenie sukni jednćj z tych czterech osób, wyciosany jest koń i miecz u pasa za- wieszony. Cztery głowy pod jednym przykryciem, róg, miecz i koń, …
Excerpt
30 SŁAWIAŃSKIE stopy podłogą pokryte. W pobliżu leżały wędzidło, siodło i jinne bóstwa godła; między którymi odznaczał się niepomiernćj wielkości miecz, którego żeleziec i rę- kojeść prócz wybornćj rzeźby, niemnićj srebro zale- cało (29). Koń biały na …
Excerpt
BAŁWOCHWALSTWO. 13. 31 bohodzkiego i atkońskićgo Światowita. W bohodzkim słupie cztery stojące osoby plecami do siebie są pod jednym kapeluszem. Kapelusz oznacza onych wspól- ność, jedność na cztóry strony patrzącą. W arkoń- skim jedno ciało ludzkie …
Excerpt
32 SŁAWIAŃSKIE 14. Światowit czy Swiatówid (29), przebiegający świat na swym białym koniu, jest niezawodnie stwo- rzycielem władnącym, imperans, orędujący radegast, radą i wyrokami kierujący. Koń obraz konu, wyko- nywania jego czynnego nazierstwa; a …
Excerpt
BAŁWOCHWALSTWO. 14. 33 (wostok ,-siewier). Wszystko tu dojrzówa, płód osta- tecznie na świat do użycia wchodzi: do tego może ściąga się dostrzeżona maleńka figureczka, jakby na- rodzone dziecko, słabo wyryta przy niewieście z wieńca czterech słup …
Excerpt
. 34 SŁAWIAŃSKIE zem pór roku i nic więcćj, a część psy » perz słupa przystrojeniem (*1). 15. Bławianie nieliczyli do bogów swych, adiiójo żywiołu, żadnego stworzonego przedmiotu, ni martwego, ni żywego. Ziemia, woda, słońce, gwiazdy, księżyc, ogień, …
Excerpt
BAŁWOCHWALSTWO. 15. 3% swe bóźnice, kontyny, chramy: ale to niebyły: bogi jeno uświęcone stanowiska. / Mieli bałwany, a te bo- gami niebyły, tylko obrazem, boskim godłem przy- odzianym;, przystrojonym, lub stosownym do obcho- dzonćj uroczystości; bywały …
Excerpt
36 SŁAWIAŃSKIE naocznych świadków wspomnienia; natrącane 0 nićj wzmianki, oraz mowa czyli język. W tym wszystkim widziałem zrzódło do czerpania własnego a nie obcego żywiołu; sądzę żem się trzymał w obrębach tej krynicy, żem nieprzybierał obcego, ani z …
Excerpt
BAŁWOCHWALSTWO. 16. 37 dobna lud. do jednego przywieść obyczaju. W Bulgarji podobnież rozpraw niebrakło. Rozważano, brano na rozum. A ledwie parę wieków przeminęło, dało się postrzec że się wkradł w bulgarską Sławiańszczyznę manicheism i pojawiła się …
Excerpt
OBRĄZ DZIEJÓW. 49 lewskie zostały opisane. Jak w Litwie tak podobnie w Polszcze król ze wszyskich tych dóbr kwarty na utrzymanie wojska przeznaczył: tak na wojsko na- dworne, jak i na jinne zaciągi, podług zwyczaju wieku czynionie. W krótce 1565, …
Excerpt
50 ści. Iuecz wielcy panowie i książęta, a nadewszystko Mikołaj czarny Radziwiłł przeciwili się, narzekając, że Litwa w granicach uszczerbek poniesie, a, książęta będący dziedzicznymi senatorami i senatorską i książęcą dostojność postradają: Podobnie, …
Excerpt
OBRAŻ DZIEJÓW, 51 uznanie jich prawa do Prus, gdyby linja Alberta wygasła. Miasta anzeatyczkie największy handel na morzu baltic- kim mające, widząc że Zygmunt August nad Prusami i Inflantami panuje, szukały jego protekcji i zwierzchni- ctwa. Nieodrazu …
Excerpt
52 HISTORIA. nie wyśle bez dołożenia się stanów; będzie miał przy boku radę z senatorów i posłów; sejmy co dwa lata zwołuje; a gdyby w czóm praw i przywilejów nie do- chował, naród znajduje się wolny od wierności i po- słuszeństwa. 131. HENRIKOWI …
Excerpt
OBRAZ DZIEJÓW. 53 brym katolikiem ; Batory się pośpieszył i prędzćj przy- bywszy, tron objął i umiał skłonić panów, co za Maximi- ljanem głosowali, że go królem uznali. Jeden Gdańsk opierał się, orężem 1577 do podległości zniewolony. 134. STEFAN Batory …
Excerpt
h 54 HISTORJA. na sposób województwa, prędko narzekając, że jich prawa były naruszone. Fstonja zostawała w ręku szwe- ckim, a z Piltińskiego biskupstwa Danją Batory 1584 spłacił. 137. W ciągu wojny fundował Batory 1579 uni- wersytet wileński jezuicki, i …
Excerpt
OBRAŻ DZIEJÓW. 55 w następnym perjodzie, smutny snowały tej rzeczypo- spolitćój upadek: CZWARTY PERJOD od roku 1587, do 1795 lat 200. Panujący królowie obierani: Wazowie, Piastowie, Sasi; giminnowładz- two szlacheckie, arystokracją zawichrzone, nadużywa, …
Excerpt
-- gi PORE PET TO OOO 56 HISTORJA. czyła naprawę czyli urządzenie rzeczy pospolitćj to jest własnego stanu. W Litwie przerobiony był jeszcze raz po rusku statut 1588, statut trzeci i po polsku 1614 wy- dany, zupełniejszy, dla mniejszćj szlachty …
Excerpt
OBRAZ DZIEJÓW. 57 była temu przeciwna, ztąd w schismie zobopólnćj, po- wstała dizunja i początek ciężkich kłótni i cierpień. 144. W te czasy w sprawie religijnćj, nie mało już krwi przelanćj było, a zanosiło się na większy. Dom habsburgski austriacki, w …
Excerpt
ET PPOŻ TT aS" REM 0600 NID A ITI p s == 58 HISTORJA. brała się szlachta, gdy w Inflantach do wojny przyszło. 147. Za napaść Farensbacha wojewody wenden- skiego 1600 na Estonją, Karól 1601 rozpoczął wojnę. Było to pole świetnego popisywania się wojowników …
Excerpt
OBRAZ DZIEJÓW, 59 koszu nie wywoływało boju. Kiedy więc król do sejmu rzecz odkłądał a na nich nastawał, rozbiegali się, Ze- brzydowski z Radziwiłłem pod Janowem uniżyli się. 150. Lecz rokoszanie zaniedbawszy sejm, spokoj- nie w Warszawie odbywany 160%, …
Excerpt
60 HISTORJA. W Wielkićj i Małej Polszcze rozgościły się, hussytism, luteranism, kalwinism, socinjanism; wszystko to zago- ściło się w Litwie, gdzie disunici i mahometanie spo- kojnie tóż zostawali w równości obywatelskiej. 153. Lecz kiedy wszystkie jinae …
Excerpt
OBRAZ DZIEJÓW. 61 się bronił, jednak dla małćj liczby swojich, opuścić ją musiał. Zygmunt III, zdobywszy 1611 Smoleńsk, cieszył się triumfami na sejmie warszawskim, a Prusy w lenność brandeburgskim oddawał. 156. Długo niepłatne wojsko, opuszczając ziemie …