Excerpt
ś.- HISTORJA. zachowując w obrządku kościelnym czyli cerkiewnym pospolitą sławiańską mowę. Swiatopług dał mu opiekę. Borżywoj czeski przyjął 971 chrzest; W yszewit wiślicki 884 krzewiącą się koło Wisły naukę lekce sobie ważył. W Morawach spotkał Method …
Excerpt
OBRAZ DZIEJÓW. 7 panował nad Polską, nad Kujawami i Mazowszem, nad Lęczycą i Sieradziem aż do Pilicy; nad. częścią dolnego Szląska za Odrą, a w części nąd Pomorzem przy Wiśle. Widząc krzewiące się chrześcijaństwo, za namową żony Dąbrówki czeskićj …
Excerpt
| | | |! | 8 BISTORIA, zawarty został pokój Budisziński, mocą którego Bole- sław utrzymał się przy posiadłości Moraw, Lubusza, Luzików, Milzienów po czarną Elsterę; Henrik zrzekł się swych wymagań z krajin tych i dał kilkaset jazdy do wyprawy na Ruś. …
Excerpt
/ OBRAZ DZIEJÓW. 9 padł ofiarą: ale Mieczysław wracając, merseburgską ugodą 1032 przyjął w udziały stryjecznych Theodorika który wnet zginął; i dłużój żyjącego Romana, co Ruhją po ojcu odzierżył. | Ba 15. Po zgonie Mieczysława II, 1034 wróciła na dwór …
Excerpt
10 HISTORJA. wał na nowo biskupstwa, opactwa i klasztory, szkoły, a. liczne prawodawcze poczynił rozporządzenia, na które lechici nie narzekali. A czując że państwo było wysilone, ugodnie Wrocław od Czechów odzyskał, obowiązawszy się do pewnych rocznie …
Excerpt
OBRĄZ DZIEJÓW. 11 rowo z winowajecami postępując, sam popędliwością uniesiony, biskupa Stanisława zabił. A nie mogąc ni gminnćj, ni swojój utrzymać sprawy, z synem 1080 do Węgier ustąpił, gdzie pychą swą naraziwszy się, mar- nie zginął; a lud kmiecy, …
Excerpt
12 - HISTORJA. Pamiętne jest miejsce blisko Wrocławia zkąd Niemcy, obsaczeni, ogłodzeni, do ostatniego przywiedzeni do Czech uszli. Miejsce to na wzgardę Niemców, psiem polem nazwane. Wielokrotnie odnawianym bojem, obwa- rowanych nad Notecią Pomorzan …
Excerpt
OBRAZ DZIEJÓW. 13 22. Nie umiał jednak Bolesław III łakomstwu pa- nów dosyć dogodzić. Doznał przeciw sobie spisków, za które przestępców musiał karać. Zdradzony w je- dnćj wyprawie swojćj do Węgier podjętćj i pobitćj, doznał przeciwnych losow w napaściach …
Excerpt
14 HISTORJA. rzowi Friderikowi I rudobrodemu tym sposobem, że gdy Fridrik w poznańskie wkroczył i w trudnym już znajdywał się położeniu, Bolesław w Krisgowie 1157, zelżywy pokój przyjął, którego nie dopełniwszy, na to przystać był zniewolony, że na usilne …
Excerpt
Ą OBRĄZ DZIEJÓW. 15 na tron, między linją starszą polską od Mieczysława III jidącą, a młodszą krakowskokujawską od Kazimirza pochodzącą. W tymże czasie powstało księstwo Po- morskie Szczecińskie, bo Kazimirz pozwolił 1179 Bo- gusławowi, z dawnych …
Excerpt
16 HISTORJA. tron pod warunkiem jednak, jeśli swego wojewodę Go- worka oddali. Leszek nie chciał kupować korony stratą przyjaciela i opiekuna swego. 31. WŁADYSŁAW laskonogi, syn Mieczysława starego niedługo w Krakowie panował. Pokłócił się z …
Excerpt
| OBRAZ DZIEJÓW. 17 Trzeba nam o tój RUSI cokolwiek powiedzieć. Koło Dniepru i Dźwiny były narody Sławiańskie szeroko rozsiadłe, a między nimi podnoszące się miasta: No- wogród, Połock, Smoleńsk i jinne. Do Nowogrodu wezwany z zamorza do rządów 862 Rurik …
Excerpt
18 HISTORJĄ. stwa kijowskiego i swobody miastom odejmowali. Jinni książęta tych swobód bronili. 37. Wśród nieustannych wojen władza wielkich książąt kijowskich całkiem upadła, a księstwa: Poło- ckie, Smoleńskie, Włodzimirza wołyńskiego, Halicza na Rusi …
Excerpt
OBRAZ DZIRJÓW. 19 szy na wielkorządzcę Świętopełka. Świętopełk 1225 odzyskał Gdańsk i zapragnął zostać książęciem, na co. Leszek nie pozwalał. Leszek aby rzeczy zaspokojić, nakazał zjazd książąt i przedniejszych panów do Gą- sawy. Lecz Świętopełk zamiast …
Excerpt
20 HISTORJA. 42. Za Bolesława V wstydliwego wypadły pierw- sze napady Tatarów Mogułów. Jich hordy z głębi Azji wyszłe, ujarżmiwszy 1224 wielkie księstwo wło- dzimirskie nad Klazmą i Ruś po obu stronach Kijowa czyli Dniepru: wpadli 1240 do Węgier i do …
Excerpt
OBRAZ DZIEJÓW. 21 przyjaciel przybył. Jednak Świętopełk książe Pomorza gdańskiego, więcćj się obawiał Krzyżaków aniżeli tych pogan. Szukał tedy z Prusakami i Litwą przymierzy, aby ukrócić wzrost Krzyżaków. Trwała i odnawiała się ta wojna lat wiele. …
Excerpt
22 rozpierzchli się, kraj opuścili w pustkę zamienony. Jich braci Sudawów pustkę osiadali przybysze Niemcy; Podlasie, osadnicy z Mazowsza, z Rusi i z Polski za- ludniać poczęli. Bolesław V. wstydliwy, był wypra- wie przeciw Jadzwingom obecny. 48, Zabity …
Excerpt
OBRAZ DZIEJÓW. 23 szczonych księstwach wchodziły porządki, ale przez to prawo ziemskie polskie, niesłychanego doznawało uszczerbku: miasta szczególnićj stawały się jemu nie- chętne, przez napływ cudzoziemców Niemców niem- czejące, i ducha narodowego …
Excerpt
24 HISTORJA. ską rozciągnął władzę. Duchowieństwo utrzymywało język narodowy. Biskupi i panowie księstw różnych przystali na życzenia Polaków i Przemysław 1295 w Gnieźnie koronowany królem. Lecz niedługo kró- lował, W kilka miesięcy, margrabiowie …
Excerpt
OBRAZ: DZIEJÓW. 25 Łokietek aż po zgonie Henrika III 1309 Polskę po- siadł. Miasto Poznań 1310, a potóm Kraków 1311 i niektórzy panowie buntowali się, to Szlązaków, to Czechów wzywając Łokietek jich uskromił. Skarzył się na Krzyżaków przed papieżem, lecz …
Excerpt
26 HISTORJA. pozostało w Polszcze; ale sprawił to że miasta nim rządzące się, odetchnęły duchem narodowym polskim. Chciał też aby polskie ziemskie prawo, było w mocy. Kassował te przywileja które się civilnym lub krimi- nalnym prawom polskim sprzeciwiały. …
Excerpt
OBRAZ DZIEJÓW. 27 nióśł. Szamotulski od Wielkopolanów rozsiekany zam- knął długi szereg przeniewierstwa, przestępstw i zdrad, które Polskę wczasie jój podziałów trapiły. Nieodzy- skał strat poniesionych Łokietek , zostawił Polskę nie- zmiernie …
Excerpt
WER ""— | 28 HISTORJA. zimirza, na królestwo Polskie prowadzić i ofiarował pośrednictwo. Układy czynili Jan z Karolem: Kazi- mirz na nie przystawał. * _ 65. Stanęły te układy w Wyszogrodzie w Węgrzech 1335, mocą których, Jan czeski, zrzeka się tytułu …
Excerpt
OBRAZ: DZIEJÓW. 29 nictwo Litwy uznać. Wiele bitew z Krzyżakami sto- czył, ucierał się z wielkim książęciem moskiewskim i wplątał się w wojnę z Kazimirzem polskim 1349, 1350 o kraje nadbużańskie. Ważył się los wojny, gdy układami Kazimirz zastrzegł sobie …
Excerpt
30 HISTORJA. miejskie, tak jak je miała Wielkopolska. Prawo teu- tońskie czyli magdeburgskie do wielu miast ruskich 1356 rozciągnął. Tym sposobem utworzył się w Pol- szcze stan miejski, który zjazdom szlacheckim spółni- czył. Przywileje jakie Żydzi w …
Excerpt
OBRAZ DZIEJÓW. 31 i zajął się jich tylko losem. W Koszycach 1374 wszedł ze szlachtą polską w umowę: wyjednał przyznanie na- stępstwa jednej z córek swojich. Przyrzeczenia dawnićj czynione: zachowania całości kraju, praw, niepodno- szenia samowolnie …
Excerpt
32 HISTORJA. Jadwiga musiała z siebie tę ofiarę uczynić, i została małżonką ochrzconego i koronowego Władysława Ja- giełły 1386. 77. WŁADYSŁAWOWI Jagielle Jadwiga po- mogła chrzcić Litwę, w którćj bojarom na łaciński obrządek pochrzczonym, przywilej praw …
Excerpt
OBRAZ DZIEJÓW. 33 i Polacy protegowali hussytów w Czechach, którzy byli w wojnie z Zygmuntem. = 80. Jagiełło zamiast wcielenia Litwy do Polski, coby naród litewski i książąt pokrewnych obraziło, umówił się z Witowtem i w Horodle 1413, na wspól- nym …
Excerpt
34 HISTORJA. szcze zjazdów, zastrzegały bezpieczeństwo swobód szla- checkich. Ponieważ statut wiślicki był zaniedbany: na zjeździe czerwińskim 1422 zastrzeżono jego, czyli praw Kazimirza całość, a w Warcie 1423 z małemi doda- tkami po krótce go …
Excerpt
OBRAZ DZIEJÓW. 35 ruska szlachta do przywilejów szlachty polskićj przy- puszczona. Przez to, interes stanu szlacheckiego w Lit- wie, coraz więcćj głowę podnosił. 86. Węgrzy ceniąc waleczność młodego króla polskiego, obrali go swojim królem. Władysław …