Excerpt
* PRZENARODOWIENIE 1g1 kowi, statut niepodawał środków wykupienia się. Sprzedawano tedy ludzi, jak bydło, mówią współ- cześni owego czasu publicyści; a robociznę czyli słuzbę taką się na nich nakładać godziło, jaka się panom podobała. Poddany chłop, tóm …
Excerpt
182 RUSI I Lirwt. szęzizny dnia ciągłego lub pieszego, parą wołów lub sprzężajem par kilku; nie wchodzą w gwałty, podwody lub służbę folwarczną, ale dodają, że chłopi podatek pieniężny na potrzeby kraju trzema ratami rocznie wypłacają; że do pana bez …
Excerpt
" PRZENARODOWIAENIE 183. łos tych wolnych ludzi, co się do służby czyli do robocizna najimowali. 94. Bojarów i kniaziów poniżenie, szłachty zarodek. Jeżeli w wieku podbojów litewskich, / Lreso= waniem się i ciwilizowaniem wojackićj klassy, w szczupłym …
Excerpt
RUSI I LITWY. prowincje i księstwa, kniaziom, panom i dostojni kom, ulegały wielu i licznym przemianom, na które wpływały wewnętrzne zakłucenia. Ustanowienie województw naprzód wileńskiego i trockiego, a po- tem, witepskiego, połockiego, mścisławskiego, …
Excerpt
* PRZENARODOWIENIE 185 jarowie lub kniaziowie są, albo szlachtą zostać mają, to było nie jasno. Byli już szlachta, tylko jeszcze stanu szlacheckiego, ani ciała szlacheckiego niebyło: a wszakże stan szlachecki znajdował się w Polsz- cze, w Mazowszu, na …
Excerpt
186 RUSI 1 LITWY. kunigowe to jest królewskie czyli książęce, swade- bne i mirowe od zaręczyn i ślubu. Kiedy je chłop panu przynosił, podobnie bojar lub kniaź czyli też szlachcie posiadacz ziemi, panu swemu zwierzchnie- mu, równie pan lub kniaź wysoki …
Excerpt
* PRZENARODOWIENIE 487 kto szlachcie, kto klejnolny, kto ma prawo wziąść herb lub go niema? porównywano ż tem €o się w Polszcze działo, co się na Rusi czerwonćj Stało. Zjawiły się nareszcie żądańia, i proźby, ha które wielki książe odkazy dawał. Chwaliła …
Excerpt
155 RUSI I LITWY wnietwo ułatwione zostało i przepisy statutu w wiel: kićj części uciążliwe być przestawały. Zaczęła się owszem Litwa cieszyć stvemi porządnemi przepi- sami, gdy wkrótce nowa ulga nastała, jak wielki książę, wojewodowie, starostowie, swych …
Excerpt
PODBIJAJĄCA. 45 jąc Greki, że jich jest sąsiadem; a pogniewany za zdradliwe mordy, jakich się Rusini na: Lachach do- puszczali, niemyśląc dalszych pomykać: zdobyczy, znieważył łoże Predisławy, złupił bogatą stolicę Wzostawiwszy w nićj zięcia Swiatopełka, …
Excerpt
46 40, 1RUŚ łub miejskich; grody, słobody, sioła ,; jakożkolwiek w . urządzeniach niejakie. niejednostajności wysta- _wujące, do jednego prawa należały: dla tego prawda ruska przez Nowogrodzian i Jarosława, dla No- wogrodu: wygotowana, stała się prawdą …
Excerpt
PODBIJAJĄCA. 47 grodach; a lud, uginał karku przed rozumem mo- żnych, słuchał, i szedł w jich tropy, powtarzając: zly bę niebyło dobrze, niebyliby lego, zrobili, kniaź i bojary. 24. Handel, podatki.. Handel, który ożywiał ludność Rusi, krzyżował się …
Excerpt
R IREZIENIRA AB © RUŚ potrzeby mieli sami kniaziowie za poborem biegać po kraju, albo zbrojne swe poczty do wyciśnienia opłat rozsyłać, składano je chętnićj, a przynajmnićj bez oporu. Niebrakło jednakże z tego stanu rzeezy, niepewności i zatargów. …
Excerpt
PODBIJAJĄ CA. 49 lat stu, nieliczna ich winnica była. Jakożkolwiek powolnie się okazywało to krzewienie chrześciań- stwa, i apostołowie. jego z Grecji . 4 z Niemiec 955, 959 przybywaiący, wyśmiewani byli: wszelako cześć narodowa, obudzona, gorliwszych …
Excerpt
50 RUŚ 'wieków czuwało, Co bądź, dopełniło się niezmierne towarzyskie i politiczne przeobiażenie Rusi, które pomnożyło rozgłos slawy Rurika potomków. 26. Chwała Jarosława wielkiego. Jarosław wielki odzierżył państwo już, chrze-' ściańskie; jeszcze się …
Excerpt
W DZIAŁACH. 51 chytrością napiętnowanćm: Włodzimierza wielkiego, a morderczćm Świalopełka panowaniu: zdawało się, że w rodzie Rurika cnotę podźwignął: boć nie skrwa- wił się krwią bratnią tylko Sudisława brata lal 24 więził. Żałując w obec ludu za …
Excerpt
ai a || A EE ZĘ ZZ OZ OZ 52 RUŚ kniaziów. Ódpędzili od siebie drużinę, otoczyli się dworzanami i sługami dworu. Dostojność wielkiego kniazia miała być carską. Przy onćj osłabieniu, tru- dno było powóływać się na basiliku, na staryzakon, aby samowładną …
Excerpt
*W DZIAŁACH. 37 rożległćj jak Ruś krajinie, żywioł sławiański sna- dnićj przeto uległ w części południowćj w Kijowie i okolicznie; dłużćj żył i w sile się ukazywał w pół- nocy, w Nowogrodzie wielkim i w okolicznych gro- dach. ; 28. lxasława przygody. …
Excerpt
54 RUŚ wysyła syna Mścisława. Mścisław jako niezwiązany przyrzeczeniem, szuka ofiar, sześciudziesięciu Kijo: wianom, albo życie odjął, albo oczy wyłupił. Tak wrócił wielki kniaż lzasław. Wnet brat jego Swia- tosław czerniechowski kniaź, uwziął się na …
Excerpt
W DZIAŁACH. 55 torasta wszerz i wdłuż licząca, stanowiąca jedność politiczną w tym sposob'e, że był w nićj jeden na- ród i jeden język sławiański ruski, tylko ludów i miast liczba wielka; jedna religia i jeden grecki ohrządek i jedna hjerarchja; jedna …
Excerpt
56. RUŚ stwa, w ręce go Dawida wydaje. Tójże nocy, sie- pacze Dawida i Stopełka, wyprowadzają walecznego Wasilka za miasto do: pustego domu, tam, powało: nemu na ziemię, że siły był wielkićj, deską pierś przycisnąwszy i we czterech przysiadłszy, nożem na …
Excerpt
W DZIAŁACH. 57 byli być dziedziczni: tak było od początku: a knia- „iowie po udziałach, raczćj z woli wielkiego kniazia: niż z dziedzictwa udziały mieli posiadać. Tymcza- sem kniaziowie Połoccy, idący od brata Jarosławo- wego od lzasława Włodzimirzowicza …
Excerpt
58 ROŚ hordy Berendejów także goszczących na stepach. Bywało też, że. polscy książęta wzywali wzajem po= siłków kniaziów ruskich i przypuszezali jich do nie- snasków domowych 1145, 1195; lecz daleko czę- ścićj mięszali się sami w stronnictwa ruskie, z …
Excerpt
W DZIAŁACH. 59 31. Młodszemu szczepowi, dziedziczenie przyznane. Nie lubili Sławianie mieć nieletnich naczelkików władzy: nieczemu tóż w Polszcze po Krzywoustym iu Rusi po Jarosławie bracia po starszeństwie na- stępowali. Wszakże w zwykłćm dziedziczeniu …
Excerpt
60 ówyRUŚ "Kijowianie ku nim nieugaszoną nienawiść, rzucili się ma nich ze, wściekłością. Rzeź się ponawiała, tym za- ucięcićj, że się. niespodzianie objawiała niepewność „następstwa na stolicę wielkiego kniazia. Nikt .z, knia bziów nieśmie .się o.prawo …
Excerpt
W DZIAŁACH. 64 powstawały .grody. / Kniaziowie /'coraz więcćj 'tako- wych grodów podnośili; aby mieli się czym dzielić, co sobie 'wydzierać. Dawne grody potężnie w lu- dność wzmagały się. W Smoleńsku 1130, 4438, powietrze po 40,000 ludzi: uprzątnęło. ' …
Excerpt
62 /SRUŚ morza w sąsiedztwo Samojedów i Laponów. Budowa słobód i grodów, niebyła trudna, bo ziemie raskie pełne były łasów; lepionć chałupy, chaty z gliny, albo je wiązano z ciętych okrąglaków, pokrywaje sło- mą lub gontami. I cerkwie i dwory tymże …
Excerpt
W DZIAŁACH. 63 śladując przepisywania podobne, pisali oraz lato- pisy i wremienniki czyli dzieje czasowe, krajowe; pisali także gramoty, czyli akta publiczne. Pisary, czyli piśmienni urzędnicy byli jich uczniami. Jeśli bojary i kniazie posiadali jakie …
Excerpt
34. Władza duchowieństwa. Ustawa tak nazwana włodzimirzowska ustanawia dziesięcinę dła duchowieństwa ruskiego, z tego wszy- stkiegó, eo dochód książęcy i priwatny stanowi, a mia- nowicie z sądownictwa, handlu, domów, gospodar- stwa wiejskiego, zaczóm w …
Excerpt
| W DZIAŁACH. 65. dość bezpieczny od tych dzikich gwałtowności. Mnie- małby kto, że przy usposobieniu ludu; do znoszenia podobnóćj władzy, duchowieństwo ruskie uzyskało ogromną politiczną przewagę, tćm bardzićj, że nie- raz sami kniaziowie wzywali jich do …
Excerpt
66 RUŚ promienie skręciło, postęp więc ludzkości nie z je- dnego względu opaczny musiał brać kierunek. Jedne klassy nad drugie się podnosiły, aristokracja coraz bardzićj się usłalała, klassy uboższe coraz więcćj stawały się poniżone. Rozrodzony ród …