Excerpt
134 POLSKA gust dowody stałości i nieugiętości, bo gotów byl raczćj koronę, aniżeli swoję Barbarę po- rzacić. Wszakże oporem wytrwałym zyskał czas, a gdy przypomniał, że jest wielu panów. eo ńieprawnie starostwa i urzędy trzymają, ze szkodą biedniejszćj …
Excerpt
KWITNĄCA. 135 ojea. A jeźli był równie pokój lubiący, łago- dny. powolny, opieszały, niezbywało mu pra- cowitości, nie lękał się Rnajtrudnićjsze podej- mować fatygi. Królowa Bona wyjechała sobie do Włoch, gdzie uniosła wielkie skarby, które po jćj śmierci …
Excerpt
136 POLSKA co Polskę w owe czasy w rzędzie światłych postawiło narodów, było to iż rzeczywiście po- siadala ludzi zacnych, prawdziwie w naukach biegłych, ktorzy z uczonymi innych krajów, u- czonych związków i przyjaźni szukali. Język łaciński ulatwiał …
Excerpt
KWITNĄCA. 137 wszelako daleko więcćj łożyli na strój i ze- wnętrzny przepych, z którym majętniejsze domy występowaly. Do przejażdżki i podróży, różne kryte i niekryte były używane kolebki, na lańcuszkach zawieszanemi pokryte dywana- mi, albo pyszniejsze …
Excerpt
138 POLSKA a miernićj mające się i uboźsze, szukaly środ- ków naśladować je. 12%. Kuchnia. Ogrody. Przy sntych bankietach w pańskich do- mach. spijano wina, tokajskie, murawskie, mu- szkatel, małmazią. Stoły nakryte obrusami ma- jącemi kosztowne listwy, …
Excerpt
KWITNĄCA. 139 w tych ogrodach byly na sposób włoski szy- kowane i obsadzane. Wszędzie było widać że Polska cieszy się dobrym bytem i wszyst- kiego ma dostatek, że szuka związków, ź %a- chodniemi Europy krajami i wiele pożytecznego za ich przykładem sobie …
Excerpt
140 POŁŚKA i przywiedzenie do skutku unji Łitwy z Pol- ską, dopelniony były z nstronnego przypadku, który był taki. 7 margrabiów brandeburg- skich, arcybiskup Rigski brat cioteczny Zygmun- ta Augusta, miał zatargę z kawalerami mieczo- wemi w Inflantach i …
Excerpt
KWIETNĄCA. 141 Infant królowi, trzeba było dać odpór. Udał się do Litwy. lecz litewskie sily okazały się niedostateczne. Obrócił się tedy do Polski, lecz szlachta to ozięble przyjęła. Król tedy wrócił do Litwy, i począł w niój swobody szla- checkie …
Excerpt
142 POLSKA pił, aż wszystko niezwłocznie do skutku przy- wiedzione było: jakkolwiek wielu wielkich pa- nów, bardzo z tego nie kontenci byli. Ale ca- ly naród szlachecki w całćj Litwie i we wszy- stkich krajach Ruskich, cieszył się niezmiernie. Potem. …
Excerpt
KWITNĄCA. 143 dzać. "Tym wszystkie następne lata i wsżystkie sejmy, aż do końca panowania Zygmunta Au- gusta zajęte były. A w tćj przykrćj ale przy- kladnćj pracy, senat. i posłowie i król nie u- stawali. 131. Starostwa, sąd, cła, myta. Urządzone tedy …
Excerpt
144 POLSKA dowolne po drogach opłaty. jutrudzaly lądowy handel. a mlyny i lowienie ryb na rzekach wol- ny spław hamowały. Nie jeden swoich zy- sków wyrzeć się musiał. Łatwo się domyśla- cie dzieci moje, co to biedy mial Zygmant August z tóm wszystkiem, …
Excerpt
KWITNĄCA. 145 zamienionćj zostało. Najłepszy to był dowód pomyślności kraju. W miarę ludnych wsi, lu- dne były miasta. Nie jedno tysiące domów liczyło: ale te domy, były to po więks j czę- ści chaty drewniane. W. nich setkami liczono rzeźników i piekarzy, …
Excerpt
146 POLSKA 133. Handel Gdański. Wszystkie miasta Pruskie, urosły przez handel, który z całćj Polski i wielkićj części Rusi, tu się zbiegał. Patrzcie dzieci na krajo- brazie, jak rzeki Wisła i Bug ułatwiały do Gdańska drogę. Trzeba żebyście przy tem …
Excerpt
PODBIJAJĄCA. 47 42. Bolesław I. śmiały. Bolesław Il. śmiały w boju, szczodry w wydatkach, chciał maśladować imiennika pra- swojego, Niezgody panujących familii w Czechach, w Węgrzech i na Rusi, wzywa- ły jego pomocy i ułatwiły zwycięstwa. Przy- tarl on …
Excerpt
POLSKA W. popędliwości, strofującego siebie Stanisła wa, świętobliwem życiem znamienitego bisku- pa krakowskiego, zabił. Gwałtownością obra ził i oburzył na siebie wszystkich, tak dalece, że zniewolony był Polskę opuścić. Udał się, wraz z synem …
Excerpt
r0 PODBIJAJĄCA. 49 lem, nie koronował się i nie śmiał tego tytułu używać. Tak zaś dalece sam sobą Władysław Herman władać nie umiał, że się we wszy- cie- cha. Zrobił go swojim wojewodą (palatinem) stkim spuszczał na swojego faworyta 4 i zdał na niego …
Excerpt
50 POLSKA 45. Synowie przeciw faworytowi i ojcu. Czesi nie zaniechali z tego korzystać. Ich książe Brzetysław wyciągnął z klasztoru Zbi- gniewa syna Wladysława Hermana, którego miał z nieślubnćj kobiety i namówił malkonten tów że sobie jego za naczelnika …
Excerpt
PODBIJAJĄCA. 51 Był on starszy wiekiem od Bolesława III, miał sobie wydzielone od ojca w części Polski panowanie, a ciężyła mu płama podlego uro- dzenia i gnębiło złe serce. Pragnąc większe- go wyniesienia, wiązał się z nieprzyjaciółmi ojczyzny i nabawiał …
Excerpt
POLSKA 44%. Zabójstwo Zbigniewa. Każde wojowanie nieprzyjaciół, bylo upo- korzeniem Zbigniewa i przekonaniem o jego występkach. Po wiele razy chciał Zbigniew brata zgubić, po wiele razy Bolesław LIL. miał go w ręku i przebaczał jemu. Wyzutemu z wydziału …
Excerpt
PODBIJAJĄBA. 53 woliły go do surowego ich ukarania. W. do- mowych niesnaskach Węgierskich, gdy jednćj stronie dał pomoc, zdradą, narażony został na klęskę od Węgrów na Spizie poniesioną. Tym- czasem Czesi łupili Polskę, Rusini zdradliwie wpadali. Tych …
Excerpt
54 POLSKA niź wódz Bolesław III, krzywousty podbijał także. Z tego powodu w tym perjodzie, od Ziemowita do Bolesława III, czyli przeciąg czasu lat 280, obejmujący, nazywamy Polską podbijającą: albowiem następni monarchowie w Polszcze niebyli zaborcami. …
Excerpt
a OJ U PODBIJAJĄCA władzą najwyższą wespół z panującym kiero- wali. PERJOD DRUGI. od roku 1439 do 1334 lat 200. LECHIA JEST W PODZIAŁACH. Panujący ksjązela Piastowie z moźnowładztwem 51. Trzeba znać genealogią. 0d czasu Ziemowita aż do zgonu krzy- …
Excerpt
56 POLSKA gim szybko następują; zarazem po kilku ich włada; jest we wszystkim jakoweś zamięsza- nie. Zebyście to pojęli, chciałbym znaleść jak najlatwiejsze sposoby, a przytem, radzę wam, abyście się rozpatrywali w tablicy genealogi- cznćj i uważali, …
Excerpt
PODZIAŁACH. 57 go i oznaczony jego podział. Henryk dostał Sandomirskie, Mieczysław właściwą Polskę, Bolesław kędzierzawy Mazowsze z Kujawami, a resztę, to jest, Pomorze, Szlązk, Sieradź, Lęczycę, i Krakowskie Władysław II, z ty- tułem monarchy. 53. …
Excerpt
58 POLSKA powiaty do boju. Władysław il, od nich po- bity, z żoną Agnieszką do Niemiec uszedł 54. Bolesław IV. kędzierzawy. Biskupi i panowie uznali za monarchę Bo- lesława IV, kędzierzawego. Cesarz Friderik rudobrody, wkroczył, był do Polski, chcąc WIa- …
Excerpt
)0- jawy odziedziczył s W PODZIAŁACH. 59 lesława IV, kędzierzawego, Mazowzse i Ku- szek, a koronę 1 jego Ł Mieczysław stary książe Polski. 56. Mieczysław III. wygnany. Mieczysław II, stary, chciał podnieść 0- słabioną władzę panującego, i tem możnych to …
Excerpt
60 POLSKA w nićj oddzielny był książe Polski, a zatym kraj cały i państwo nazywane było Lechją. 57. Kasimirz Sprawiedliwy. Senat. Lechia podzielona była na biskupstwa i księstwa, a każdy książe miewał wojewodę, ztąd liczba wojewodów pomnożyła się. Biskupi …
Excerpt
W PODZIAŁACH. 61 58. Arystokracya ż przywileja Dopiąwszy tćj mocy panowie, mieli swój interes na celu, który z laty, coraz szkodli- wszym się krajowi stawał. Pozyskiwali oni od książąt nadania i przywileja, które ich z pod powszechnego prawa wyłączały; …
Excerpt
62 POLSKA ła, bo przy tem wzmagały się bezprawia i nieład. 59. Mieczysław II. i Leszek bialy. Limja młodsza monarchją odziedzicza Kazimirz II, sprawiedliwy, bardzo piękny sprawiedliwego przydomek nosił. Lecz przyj mując władzę monarszą, objął Kraków przez …
Excerpt
W PODZIAŁACH 63 panowanie po sobie uprawnić i upewniał źe to uczyni. Ale tego nieucznił. 60. Władysław laskonogi i Leszek bialy Linja młodsza monorchją odziedzicza. Po zgonie Mieczysława III, starego, po- nieważ Leszek biały niechciał opuścić swojego …





























