Excerpt
— 69 — „ inny rękopism tych kronik, który należał do kla- „ sztoru Ipateiewskiego i dochowany był w biblio- „ tece Peterzburskićy akademii nauk między defe- „ ktowemi. Rękopism Chlebnikowski powinien być „ dzielem XV lub XVI wieku, Ipateiewski XIV 0- ,„, …
Excerpt
przez Symona biskupa suzdalskiego 1215 roku zmar- lego i spokrewnionego znim Polikarpa zakonnika peczerskiego 1226 pisane, są zXIII i XIV wieku. Oni dotąd znany pieczerski paterikon spisali, na- przód po polsku w Kiiowie 1635 in dto pp. I31, po- tćm po …
Excerpt
m UPR 082, był dzieła iego wydawca pod tytułem: Origines Li- voniae sacrae et civilis, seu chronicon vetus, a pio quodam sacerdote conscripta, e codice mnanuscripto re- censuił J. D. Gruber Francofurti et Lipsiae 1740 im F jo. Był zwyczay w Inflanciech i …
Excerpt
To = "ERU =— | Alberta. Nie wpływał Ilenryk do rady, więc też nie znaydzie w nim tego rodzaiu przedmiotów, lecz to kreśli, co zaslyszyć mógł na dworze biskupów | Z niego mamy naydokładnieysze wiadomości o pier- wszćm kolo Dzwiny w Inflantach i Karlandyi …
Excerpt
)' — 13 — lyńska kronika. Zawsze można mieć nadzieię, że się odkryie eo ważnego dla Litwy pomiędzy ruskimi la- topisami. —————— M0 Ó090 ———— EB ISESSM PIOTR DUSBURG. Ten kaplan pisał kronikę od początków teutoń- skiego zakonu, czyli 1190 roku aż do 1326, …
Excerpt
SDORAR TE Od Długosza i Miechowity, do Naruszewicza i Czackiego. 5 o Stan dzieiopisarstwa. Z POPRZEDNICHWiemy Opisów, w iakim stanie było u nas dzieiopisarstwo, pókąd nim w ciągu pierwszey epoki zaymowali się annaliści tylko i kronikarze; ani …
Excerpt
i powagę. Takowe pisma zaciemnione i przez na- tłok rzeczy i przez sposób wykładu i przez wyraże- nia dziwaczne, od małćey tylko czytelników liczby zrozumianemi były, a z postępem czasu coraz tru- dnieyszemi do polęcia stawady się, im więcćy zmie- …
Excerpt
— 76 — nóm i baltyckićm morzem i gór niebotycznych pa- smem. Różnorodne wprawdzie skladały go części” Ruś, Litwa i Prusacy odrębni przedtem, wtenczas po- łączeni razem, i dla nich nauka dzieiów spólnego już teraz kraia stawała się potrzebną i przydatną, …
Excerpt
wskrzeszony starożytny ięzyk łaciński i Cycerońska łacina zakwitaliąc na nowo kształciła historyków ła- cińskich. We Wloszech to klassyczne płody histo- ryczne zcałym swoim pragmatycznym, czyli polity- cznym występując charakterem, odświeżyły godną i …
Excerpt
Tak sama niedostateczność lub wady istniejących dotąd pisarzy, sama potrzeba kraiui duch wieku no- I go Dlu- 5 Wpraw- wego dla hisloryi wymagały kierunku; nad: gosz i nową dzieiopisarstwa zaczął epokę. dzie on z kronikarskiego stanowiska do wyższego po- …
Excerpt
E- 70 Zaymą nas wreście: III. Opisanie prowinęyi. IV. Historyia kościoła. V. Ilerby rycerstwa. VI. Wywody początku narodu. VII. Bnieczni pisarze. VIII. Krótkie zbiory czyli kompendya. IX. Materyały do historyi. X, Krytyczne badania. Jeśli pisarzom ogólnym …
Excerpt
— 80 — fnością były układane, nie szczupłą tylko liczbą głó- wnych przedmiotów zaięte, więcćy mieściły i czy nów szczególnych i słów pamiętnych i anegdot lub opisów, do skreślenia słarażytności, zwyczaiów i oby- czaiów narodowych obfitszćm ieszcze bylyby …
Excerpt
rycznego pióra oczekuie; potrzeba materyałów i zbie- ranie uwag, iakie przy ogłoszeniu powstawać mogą; ztego więc powodu gromadzić zasiłki do prac na- stępnych wypada, ztąd powstaią pisma, które do zbio- rów bistorycznych liczyć możemy. Im więcey ich kray …
Excerpt
08SZOSSOSECOSGGGOB L. Kronikarze, którzy cały ogrom dzieiów kra- towych przedsiębral. Jego historya od początków narodu zasięga do 1480» | - | Jan Długosz, Joannes Longinus. | czyli roku śmierci iego. | Jl Przedsiębierze Długosz pisanit dzietów, iak to …
Excerpt
=='83 =2 i to nietykane dotąd źródło dla niego było dostę- pnem. Gdzie tylko może, przytacza i wypisuie cal'- kiem autentyki, by służyły iako usprawiedliwiaiące pisma. Pochwa ły. Potrzebą doklsdnićyszey i w lepszym duchu na- pisanćy historyi przejęty, …
Excerpt
ssa = wał w wstępie do swych roczników: że to są matery- aly tylko do hiątoryi , zbiór niekształtny i niewy- trawiony, ani wnim porządek o tyle zachowany, ani ta zdań powaga, iżby pisma iego snadnie wpada- ły wucho i podobać się mogły, obcym zwłaszcza w …
Excerpt
=" BB wielu poprzednich i wielu następnych pisarzy I w tey mierze wyścignął, a lubo gładkość nie wszędzie się w nim znayduie, winę tćy chropowatości wiekowi ra- czćy przypisać należy. Kiedy wyszły iego dzieła ? Tak ważne i pożyteczne dzieło w …
Excerpt
7 SZJ = wsparci i na zeznaniach Dlugosza samego i Kromera, Zadnóćy iuż o tćm nie mamy wątpliwości. ) ) Ul Dla czego tak późno drukowano te księgi ? s U 4 Dla czego pisarz tak znakomity przez czas dłu- gi nie byt upowszechniony drukiem, różne podaią nam …
Excerpt
(a wszystkich narodów i wieków wsławiałoby rozsądną ich hayność. (Starowolski w przedmowie księgi de cen- tum illustr: seriptoribus). Nie mało podobno i to się przyłożyło do wstrzymania druku, że w rzetelnćy i bezwzględney prostocie wady wszelkich stanów …
Excerpt
ściwe, to wieden ciąg uszykował; a mieszaiąc i przy- datkami dopefniaiąc ciemne powieści o nazwiskach zawikłanych anachronizmami, wtrącał do klasztoru Kazimierza, wyklinał Bolesława i w ianych” zdarze- niach wywracał prawdę, albo iak ią rozumiał, tak ią …
Excerpt
OB sto dyplomatycznym tchnące ięzykiem, dostatecznie o urzędowości iego narracyi upewniaią. Był świa- dom wszystkiego Dlugosz ; bo współczesny, bo na wiele rzeczy patrzący, a iako Polak , iako bliski dwo- ru, królewiezów nauczyciel, iako prałat i …
Excerpt
90-— Styl iego nie zawsze iednoslayny, czasem nadę- ty, zbyt szumny i nieco azyatyeki. Łacina dobra byłaby, lecz miesza do nićy mnogość słów łaci- nie wieków średnich właściwych , a nie tey łaci nie starożytney, którą pisać przedsięwziął. Zdawał się …
Excerpt
Sz"JĘE= nych uczonych pochwały odniósł, i do przyjemne go dźwięku nawykłym podobał się uszom. Choć skróciciel, grzeszy niekiedy wielomówstwem, gdzie indzićy zaledwie niektóre zdarzenia wspomniał. Oby- czaiem wieku, a nadto iako lekarz, astrologią za na- …
Excerpt
u go nienie było ogłoszonem, nie przynaymnićy : ) się Miecho- komitego; ona tedy pierwszą, i z teg . a + 1 aiem wielu poprzednich J wita cblubił. Ponieważ zwyce | i następnych kronikarzy, źródeł z których wypisy- wał nie wymienia, a zatćm i o Dlugoszu …
Excerpt
matach wiadomości, niniemał: Że wielkie dla począt- kowych dziejów narodu polskiego skarby odkrył. Wydał nie wielkie dzieło, Sarmacyi czy i kraiów pol- siich opisu, w którćóm zamknął swoie o początku na- rodu postrzeżenia. Dzielo to po dwa razy w Kra- …
Excerpt
czasem wyiątki, to iast: Że erudycyynych początku narodu zaniedbywano wywodów, i ) ) , że wątpiono o ia- kiem zdarzeniu przez Dlugosza puszczonćm w obieg, i nie wielu pisarzy wtćm zupełnie inną od Miecho- wity i Dlugosza poszło drogą, co się w dobrze póź. …
Excerpt
kolei zwraca iego uwagę, przyznać musi, że ma w ręku dzielo statysty i filozofa dobrze swćy rzeczy świadomego. Cudzoziemcy cześć mu oddali, przez nich przedrukowywany w calości, lub z nieiakim u- szczerbkiem (ad calcem Krantzii) przez nich czytany i …
Excerpt
nika wislickiego przy edycyi kolońskićy Kromera roku wydanym, obeymuiącym tylko część pa- nowania Zy 1unta slarego, iedyney reszcie Orygina- lu, świeci się nie lada szczerba. Bielski tak wkro- ce swćy polskićy, iak i w kronice świata wypisy- ni wał raczćy …
Excerpt
ceowników na iednćy niwie Decyusza z Górnickim z niektórych względów przewyższył, tamtego wymo- wą obfitszą, tego dostatkiem zebranych przypadków; a u naysurowszych krytyków, iakim był niewątpli- wie Braun, zasłużył na imie pilnego w opisywaniu swego …