Excerpt
NAMIIESTNICY. 434 dla reszty przykładem powabnym. Tę krajinę król Ludwik, łamiąc swe przysięgi, poosadzał był 13877 węgierskićóm wojskiem: lecz córka jego Jadwiga Węgrów 1390 powypędzała, a Jagełło, oddawszy 4386 Bełz księciu mazowieckiemu na Połocku; …
Excerpt
132 PRZENARODOWIENIE chętniej mu go Jagełło powierzył, jiż widział po- wszęchne ze Skirgełła nieukontentowanie dla roz- pustnych obyczajów i okrucieństw. Krzyżacy do tćj między królem i Witowdem ugody, niebędąc przypuszczeni szukali zemsty i zatargi. W, …
Excerpt
NAMIESTNICY. 133 bie bojarów wydany 4404 Smoleńsk. A że, nie- wart litości kniaź Jerzy, znalazł przytułek u No- wogrodzian, Witowd jich ziemie pustoszył. Miewał 46ż zajścia i z Moskwą, i karcił niekiedy jej wiel- kiego kniazia zięcia swego. Niezawsze …
Excerpt
134 PRZENARODOWIENIE 71. Zmujdź, Ochrzczenie Litwy niebyło nawróceniem Żmujdzi. Jak się mówiło, była to krajina osobna. Powtarzano wprawdzie, że to był jeden i ten sam lud litewski, że tylko z powodu położenia ziemi, wschodni i za- chodni Litwini zwali …
Excerpt
NAMIESTNICY: 135 ; a Chaty jego podłużne, nomami zwane, tymże samym dachem pokrywały rodzinę rolnika i jego dobytek. Narzędzia rolnicze, z samego drzewa bez okowa- nia i żelaza, służyły do uprawy błogićj ziemi. Po-- dobnie małe, skrzypiące kolasy czyli …
Excerpt
436 PRZENARODOWIENIE dzenia jakie mogły być na uszczerbek narażone. Rządziła się sama, Witowd nawet nie mięszał jój swobody. Z Litwą cale jinaczćj było. 78. Uciążenie ludu w Litwie i na Rusi, dobrze panom i, gościom. Jeśli uboższy ludflitewski, …
Excerpt
NAMIESTNICY. 137 mógł być kupiony; wolny, biorący nie wolnicdza żonę, stawał się niewolnikiem. Nałożoną taxą pa głowę, prawo, brało w opiekę życie niewolnika; losu jego niczóm nieosładzało, bezpieczeństwa nie- zapewniało.. Postęp cywilizacji ruskićj pod …
Excerpt
133 PRZENARODOWIENIE towdowa, i niepospolite odbierała uwielbienia; po- lubili ją panowie, którzy czołem bili przed wielkim kniaziem, powoływali się na nią chętnie. Była ona okropnie uciążliwa dla ludu i uboższych, chwalili ją ci, co do pochwał głos …
Excerpt
NAMIESTNICY. 439 „, tego wstrzymywał: Jagelło, z przyzwoleniem Wi- towda, zwołał 1413, obu narodów zjazd, czyli sejm do Horodła, na który przybyli, dostojniki, bojary . i znamienilsi panowie ziem litewskich, , (barones, bojari et proceres) jak który …
Excerpt
140 PRZENARODOWIENIE wielkiego księcia, którego był namiestnikiem pofol- gować nie myślał, Nieżycząc sobie ażeby Jagełło wdawał się do Litwy, podniecał mu małe kłopoty; korzystając Z podejrzliwych skłonności braterskich, mięszał mu domowego życia …
Excerpt
NAMIESTNICY, 444 Było podówczas największym polityki celem, zwią- zać chrześciańskie mocarstwa na Turka. Różne w tćj mierze odnawiały się wezwania, układy. Żeby takie sprzymierzenie do skutku .przywieść, zapra- gnął Zygmunt zjazdu, i miasto wołyńskie Łuck …
Excerpt
142 PRZENARODOWIENIE ździernika w ośmdziesiątym pierwszym roku życia swojego z tym się rozstał światem. 16. Swżdrigajło i Zygmunt.. Po zgonie Witowda, Jagełło, zatrzymał się w Li- twie i krzątał około naznaczenia namiestnika. Na- znaczony był Świdrygajło, …
Excerpt
NAMIIESTNICY. ł 143 toryskiego z wyznania i rodu Rusina, zabity. Ro- zerwały się po tóm zdarzeniu zdania Litwy. Radzili panowie, nieczekając co wielki kniaź król zrobi, czy naznaczy namiestnika i kogo, sami chcieli go wybrać i nieledwie padł jich wybór na …
Excerpt
PRZENARODOWIENIE l BIRWY PBRIÓD GZWABPY od 1444 do 1499 lat 55. SENAT, ARISTOKRACJA , LITWĘ OD POLSKI ODERWAĆ USIŁUJE. 16. Panowie rada, Kazimirz splątany przysięgami. Wynosząc pany litewskie 1440, na wielkiego kniazia Kazimirza, związali go przysięgą, że …
Excerpt
PANY RADA. 4450 składu swego i z tego na co zakrojiła, niemoże być przychylną rozwijającemu się gminnowładztwu szla- checkiemu w Polszcze, nie może dawać otuchy przywilejowi horodelskiemu; ani ściślejszemu sko- jarzeniu się Litwy z Polską. Kazimirz na …
Excerpt
146 Ą PRZENARODOWIENIE przez Jagełłę: w Jedlnie 4430 zatwierdzone, obej- mując i Ruś, znosiły w nićj wszelkie ciężary, słu= żebności, daniny, podatki; szlachta i kniazie ruscy, odtąd, takie tylko podatki płacić będą, jakie się płacą w Polszcze, to jest …
Excerpt
_PANY RADA. 44; mie, vądź w Carogrodzie. Wszakże unja, którą on przywiózł na Ruś była prawie powszechnie przy= jęta: metropolja moskiewska, przy schizmie obsta- jąca, zupełnie od Kijowskićj, od 4448 odosobnioną została. Unja florencka w Polszcze i Litwie …
Excerpt
148 PRZENARODOWIENIE bądź dla rozrywki, bądź dla rządzenia nią prze- siaduje, znosząc się z panami rad; gdy się do Pol- ski oddalał, na nich część zarządu zdawał. Z tóm wszystkićm, panowie rada i jinni możni ziem litew- skich panowie, niebyli kontenci. …
Excerpt
PANY RADA. > 449 traktatami nawet Olgerda Polszcze przyznane były. Zaraz na początku Kazimirza panowania, zajechała 1447 Brześć z okolicznymi powiatami. Zaledwie Swidrigajło w Łucku oczy zamknął, 1452, Litwa rzuciła się na to miasto i wraz z Włodzimirzem …
Excerpt
150 * PRZENARODOWIENIE mierz i kojić pojątrzonych, jak znosił i łagodził li- tewskie. Ze zgonem Gasztowda, 1460, ostygly nieco zawziętości i gwałtowność aristokracji litewskićj. A gdy jeszcze 1463 upominają się o wydanie so- bie Bełza, Oleska, Ratna: …
Excerpt
PANY RADA. 454 wypraw, które niejednostajnym losem przedsiębrane były. Po zdobyciu Carogrodu, Turcy, zwrócili na ten kraj oko i wojewoda Piotr 4456 hołd sułtanowi złożyć musiał. Znalazła w te czasy Mołdawija bo- hatóra w hospodarze swym Stefanie …
Excerpt
152 PRZENARODOWIENIE 80. Marfa, Nowogród wielki poddaje sią Kazi- mirzowi Jagellończykowi. W przeciwnćj stronie w północy, Psków już 1460, wyrzekł się opieki litewskićj, i Litwa o nię upomnieć się nie umiała, bo jój charakter feudalny i aristokracki nic …
Excerpt
PANY RADA. 1538 lud wybierając sobie arcybiskupa, losem wyciągnął jimie: Theofila. Jechało tedy poselstwo do Moskwy, aby mu tameczny metropolita dał święcenia, bo te stosunki wiązały Nowogród do stolicy wielkiego kniazia. Tam wielki kniaź dając …
Excerpt
154 PRZENARODOWIENIE że Pimin zamyśla o pozyskaniu arcybiskupstwa, i'o przejściu na łaciński obrządek. W boju, wiele tysięcy ginie , zwycięsca 'torując sobie drogę ogniem i mieczem, 'przymusza brańców do wzajemnego obrzynania sobie, uszu, warg, nosa, i …
Excerpt
v" w” PANY RADA. : 155 iwan, rychło jest gotów ze swóm wojskiem, a le- dwie się zbliżył, najznamienitsi, spieszą tłamnie z oświadczeniami i przysięgą wierności. Bez jedno: ści, tą razą 1479 bez boju, Nowogród się poddał, i przyjął warunek że na tóm prawie …
Excerpt
PRZENARODOWIENIE 82. lwan car Moskwy, szarpie Litwę. Iwan był mocny, bo sąsiedzi posłabieli. Mógł oplwać basinę czyli ukaz tatarski, bo horda dogo- rywała; wywrócić carstwo kazańskie, bo w nićm sił niebyło; zrujnować Nowogród wielki, bo w nim zawsze …
Excerpt
PANY RADA. 4 on na stolicy swćj Moskwie uznał się samodzierżcą całćj Rusi, wszech-Rossyi. Litwa epraz więcćj wi- działa, że o nią jidzie, o jćj posiadłości. lwan zdarzeniami w Nowogrodzie zaszłemi podrażniony, wszędzie chciał widzieć nieprzyjacielem …
Excerpt
458 PRZENARODOWIENIE jćj ważność podnieść, Litwa we swych podbojach uległa przeobrażeniu do jakiego się ród ruski spo- sobił. We wszystkićm zanosiło się na ogromną od- mianę towarzyską. Przeobrażenie towarzyskie wpły- wem obcym dopełniane, rzadko …
Excerpt
PANY RADA. 459 wet pomiędzy samymi zrusiniałymi Litwinami. Ale razem po całćj Litwie, na przykladzie Rusi czer. wonćj widziano, jak wiele więcćj obywatel ziemski, ziemianin, dawny bojar w zjednoczeniu z Polską zyskuje. Ruś cała składająca ziemie księstwa …
Excerpt
460 -- PRZENARODOWIENIE się i umysł jego chciał być wyniosły, nadymać się, lecz powagi utrzymać nie umiał. Ztąd łatwy w po- życiu chętnie obdarzający, rozdający, trwoniący, bez interesownie i bez celu łaskami i dobrodziejstwy szafował. Jeśli tóm sere …