Excerpt
KULTURA I ŚWIATŁO. 69 jarów, były książki elementarne dla szkół narodowych wygotowane. Niezacieśniono się do sił własnych, wezwani byli do tćj ważnćj pracy światli cudzoziemcy, Condillac wygotował loikę , Lulhier, dzieła matematiczne dla szkół polskich. …
Excerpt
10 CISZA w uprzejmym towarzyskim pożyciu, zapominać wypadało że był królem. Wielkim nakładem zbiera anliki , sztychy ; otaczał się ludźmi n zasługującym się nauce, medale, i kiedy nagradzał. Olrarie co czw stoły mek do poufałych eń wielu uczonych i …
Excerpt
A I ŚWIATŁC …
Excerpt
LE CISZA cćj, rozmajitćj prozy. W prawdzie, zajmowały nie mało dzieje obce; mianowicie francuskie dzieła różnych krajów zdarzenia opowiadające, znalazły tłómaczów. Politiczne nad stanem Europy diplomaticznym nie mnićj przekładane były z francuskiego ho w …
Excerpt
SEJMY. 18 toczyły się obrady. Lecz najwięcćj podówczas poruszyli isarzów i umysły Andrzćj Zamojski i Stanisław Staszic ten uwagami nad ławczym 1 krotnie przedrukowa- semi. Roztoczyły się z tąd liczne diskassje: o trudnym a Polski i h jój ratowania, o …
Excerpt
wł ko że Br 4 nstitucji , którą za tym do I t. Jedynie śpieszue nie, ratował 1 monarchini i anickićgo intrigi, oboslnie odprawiły kierowania sejmu własna dik CISZA dostojność narzekała na nowy uszczerbek znaczenia adzy swojćj, przez ustanowićnić rady …
Excerpt
SEJMY. 75 oli aw wiele wieków przypadkowo t ały sprawiedliwość na zamęt i nieład Król wnoszący ten projekt, zaproponował razem, aby tym zwana była osoba w twa a To przedstawienie, z p r roz- Kodex Zamojskiego , 0 osobach wygolowany w roku 17 ecz niebył …
Excerpt
16 CISZA 18. Sprawiedliwość podług kodezu Zamojskiógo Było w Polszcze, że żyd, mieszczanin, duchowny i a wieśniak szlachcie, mieli każdy jinne prawo isąd jinny niemiał żadnego. Prawodawca chce aby wszystkie my i klassy ludzi, toż samo mieli prawo i też …
Excerpt
SEJMY. 11 wniesioną zóstała ; ma głos'w Ówózas marszałka koronnej go, księcia Stanisława Lubomirskićgo, oraz na domaga- nie s i wniosek Kamienieckiego posła wołyńskiego, ach 31 października i 2 listopada , wśród wrzasków i wykrzyków, nazywających Andrzeja …
Excerpt
78 CISZA SEJMY ła. Z tym wszystkim należy baczyć na to, że to narzę ści w skut swój woli, nietyle straciło wzię rzekonania, co raczćj w skulek gwałtu którego doznało i jarzma pod jakim obrady zostawały, Czartoryskich na sejmie konwokacji, wtedy kiedy …
Excerpt
UPADEK SEJM CZTEROLETNI akłócili , przez co tym r magistratury nie były za kwitowa Za anie s lo a sejm bliskim z k cym pod marszałkowaniem Franciszka Xawe. rego Chomińskićgo 1784 w Grodnie odbytym, z rzadkićj j nyślności i z uchwalonćg eszćnia e wy * "ych …
Excerpt
80 UPADEK Tarcja potwierdzić musiała. Imperatorowa, nkkwizyc nowy nabytek oglądać jechała w roku 178 tę, te sław August zjechał się z nią w Kaniowie. maja St W czerwcu zaś Józef II cesarz, we wszystkich austrjac kićgo domu koronach po zgonie matki …
Excerpt
82 UPADEK letnim blisko trwaniu , salimitowany. Zaraz 18 listopać oświadczył król pruski Friderik Wilbelm II, że rossi jska gwarancja, dotychczasowćj konslitucji polskićj, wcale nićmoże ubliżać wolnemu działania i niepodległości jaka się narodowi należy, …
Excerpt
SEJM CZTEROLETNI. 83 nietwo przez jinne , prędko przytłamione było; królewskie przez stronnictwo Branickićgo osłabione, złączyło się odowym , które patrjockim zwano, al z pruskim czyli na iczym wolne- mu sejmowemu działaniu, ani niepodległości w decizjach …
Excerpt
UPADEK 584 drobnićjszemi przedmiotami, które, oppozicja podsuwać nieprzestawała , a które, głównym, wolny bieg tamowały m zabie stawiali patrjoci, spokojność i wytrwałość, Wymowa nisława Kostki Potockich, Piu w ssenb Zręczny « godne zarzutów wysłuchanie, …
Excerpt
SEJM CZTEROLETNI. 85 Carowa podżega bu Poninski ukaran ciągu sejma we wschodnio-południowych stronach ki , między ludem prostym, okazały się były niejakie niespokojności i skłonność do ponowienia dawnićj wyd rzonych rzezi ledzona, wyprowadziła na jaw …
Excerpt
86 UPADEK zwłocznie był uwięziony. Wymierzony został 1790 1 wrre u na Poninskićgo , który z kraju śnia wyrok na zdrajcę kr wywołany, z dostojności, urzędów i szlachectwa wyzuty, miał być po ulicach stolicy oprowadzany przez krzy s wołającego że tak …
Excerpt
SEJM CZTEROLETNI 8 Ponawiano przy tym życzenia aby starostwa rozprzedane ły. Nareszcie, wniosek Stanisława Sołtyka, aby posia arostw niezwł e rugować i starostwa na sprze- da tawić, utrzymał się większością przeciw 81 "nym głosowaniu, a 105 przeciw 93 w …
Excerpt
szcze 1789 7 września naznaczot ła de litucijna, Tym czasem oppoz ł ła sejm r trząsaniem praw kardina W nich ła litej, wie czająca najmn o całości rzeczyposj nie uszczerbku. Jinne większym ule kassjom konstitacji, musi sady swój Deputacja do ułożćr czbie …
Excerpt
90 UPADEK popierania. Obićrały tedy sejmiki posłów i od ziedziczeniu tronu stanowiły. Sejmiki le wszystkie czynności sejmu konfederackićgo pochwalały i po długim Stanisława Au- gusta życiu obrały Friderika Augusta elektora saskiego, wnuka zeszłógo króla …
Excerpt
SEJM CZTEROLETNI 91 da na ogłorzónie konstitucji. przez wyzna- ła tajemnicą deputacji i, poczynały Polskę m em zły cze ę król przychylał. Ostatecznie dzień 5 maja na ten akt naznaczony został. Lecz gdy się z tym, między jinuymi , król zwierzył Jackowi …
Excerpt
9 2 UPADEK Przerywał ją Suchorzewski kaliski poseł doma głosu, Na klęczkach pełgał do tronu, wiodące niego synka swojego, oliarując go poświęcić woluość jeśliby ta w dniu tym pogwałconą być miał pozyskał głos, w rym użala się, że la fakcja kt konstitucją …
Excerpt
SEM CZTEROLETNI. 93 że naród Pol uprzedzeń własnym onaniem dźwiga : n 1 k o na m uczuciem. Je szcze niemały upływął, dzie łe miesięcy, w k rym a rozważał, nim zgr i watele na ejmika wiat h 14 lutego jednozgodnie tęż ustawę rzyjęli i ęgli. Hugo Kołłąta n c …
Excerpt
94 UPADEK król rozwiązuje, a przyjętą ustawę, może do przyszłego sejmu dla nowćgo rozpoznania odłożyć, Władza wykonaw- cza podzielona, na, edukacji, policji, wojny i skarbu, poruczona królowi. Dodana mu rada, pod nazwiskiem straży, złożona z sześciu …
Excerpt
SEJM CZTEROLETNI. 95 * swe m interesowanie się » bjawił e się przyczynił do utrzy ma: s. i ł zapewniał ua oslatek że , , lską. W noc zanowa zie, a w pr kunapaści i woj Rossją, że na sprzymierzeńców I nz asie ko us obserwac y Szląski, nie c k w Turcji …
Excerpt
96 UPADEK obiecywało ażeby tak łatwo było owe wynagrodzćnie zu mi układami, by świadczyć i 6j warunków należyć, Lecz na tyle zamian ua plątanie się w nową woj nadewszystko na zr e zR z która od tylu czasów tr jaźń , Leopol II skłonić się nićmógł. Tym …
Excerpt
5 ZU « a e w a z y we | raz czynności wodawcze e a coraz w wc c e " wały. Była u t otwartość Bischofswerdera, tak dalece usidloną, ż a e łanie, plany swe cał ły. Z całych w Reichenbach umów wyni- kł 1790 27 Ausirja skłoniła do opu nia e I obyć o niejakim …
Excerpt
98 UPADEK czyło na fantaslicznych negocjacjach , na zorach i zła» r dliwych demonstracjach. Ani Wielka Britanja, ani Prusy, niewyrzekły do Rossji nic, coby się Polski tyczyło; żad- wprost do gubinetu petersburgskićgo nieuczyniły P , któryby jich dobre …