Excerpt
206 POLSKA. do układów, (1335 — 1356), zrzeczeniem się Szląska dla Czech, a Pomorza dla krzyża- ków, wyjednał zrzeczenie się praw króla czeskiego do Polski i do Mazowsza, a odzy- skiwał Kujawy. Tak okupił potrzebną Pol- sce spokojność i miał czas Ruś …
In:
Excerpt
DZIEJE WIEKÓW ŚREDNICH. * 202 -_ przypadkowo i właściwie jeszcze, zjazdy na- rodowe składali możni, dojstojnicy stanów duchownego i szlacheckiego (baroni). Król tóćż miał z nich przy sobie radę. Przyznał jednak Kazimirz W. narodowi stanowienie o …
In:
Excerpt
208 POLSKA. Wynikały z natury powstania królestwa przez zdobycze (książę pomorski na Szcze- cinie lennik), przez przypadek z podobne- goż biegu rzeczy ludzkich w rodzie ludzkim (książę gdański, stosunek kmieci do szla- chty), eokolwiek przez wpływ i …
In:
Excerpt
DZIEJE WIEKÓW ŚREDNICH. 209 wrodzona działa otwarcie, proste serce do nagłych poruszeń niepochopne swych skłon- „ ności niełatwo wyrzec się może: miłość swo- body w każdym kroku wycisnęła swe zna- miona, a łatwe zaniedbywanie się nie podało w zapomnienie …
In:
Excerpt
210 RUŚ. lata (1015—1054) panowaniu Jarosława Wiel- kiego. Mieli Lechici silniejsze stronnictwo w Chrobacyi halickićj, od reszty Rusi od- różnianćj; w głębi i sercu Rusi, Jarosław, oparł się na gminie posad czyli miast, któ- rego żywiołem były swoboda i …
In:
Excerpt
U DZIEJE WIEKÓW ŚREDNICH. 211 Źródło rozerwania. Kwitnących i wzrasta- jących miast było wiele, w nich wznosiły się wspaniałe cerkwie, monastery, dworce biskupów i kniaziów, i potężne mury. Zbie- gał się do nich lud mnogi, wynosił w dale- kie okolice Oki, …
In:
Excerpt
212 RUŚ. (za Stopełka) bezskuteczne usiłowania, wza- jemne waśnie kniaziowskićmi powszechnćmi wiecami umarzać (1096. 1097. 1100); wzięły górę ubijatyki bez końca mnożących się knia- _ziów, z których niektórzy zdołali swe posia- dłości w dziedzictwa …
In:
Excerpt
DZIEJE WIEKÓW ŚREDNICH. _ 213 wać, dawał się uwodzić złudzeniu i oszustwu. Duchowieństwo i mnisi, rozczytani w caro- grodzkich dziełach, czołem bili przed wiel- kim kniaziem (carem) i dali poznać zmyśloną księgę na sposób nomokanonu byzanckiego, _ jakoby …
In:
Excerpt
M. 1 RUŚ. jów znieważony i poniżony został. Wnet zrabowany przez Połowców (1202), podupa- dał, tracił urok. Ruś w najwyższóćm roz- przężeniu nie wielu kniaziów znajdywała, co- by jój swobody bronili. Mały kniaź z pod Smoleńska, Mścisław Mścisławicz, …
In:
Excerpt
DZIEJE WIEKÓW ŚREDNICH. | 06 Wszystkie -zaleskie grody aż pod Nowogród porujnowane (1237); - Kijów zburzony (1239) otworzył drogę nawale mogolskićj do Polski i Węgier. Ruś ujarzmiona wnet ujrzała tatar- skie baskaki jćj ludność liczące. 59. Litwa rozwija …
In:
Excerpt
216 LITWA I RUŚ. przeto Litwy , nieprzyjacielem, obowiązany zasłaniać obszćrne krainy, nad którómi zwierzchnictwo rozciągnął, okolice Polisia, oraz kijowskie, gdy zgasłe wielkie księstwo zajął. — Caryzm usunął się w strony zale- skie. Tam wielki kniaź, od …
In:
Excerpt
DZIEJE WIEKÓW ŚREDNICH. 217 1283), z których Litwę wywiódł ród Lutu- wera. Na miejsce zwątpiałego ostątniego pru- skiego krywekrywejta (Alepsa 1263) roznie- cili Znicza płomienie, to nad Niewiażą, to przy zbiegu Wilenki z Wilią, krywekrywety "litewscy, a …
In:
Excerpt
218 m LITWA I RUŚ pozostała. Litwa właściwa straciła swe gra- nice od strony Rusi. Jćj kniazie chrzcili się na obrządek ruski. Sam Giedymin zamyślał przyjąć łaciński (1323. 1324), tylko łakome drapiestwa mnichy stanęły mu na zawadzie. Sprzymierzony z …
In:
Excerpt
DZIEJE WIEKÓW ŚREDNICH. , 219 niedopićro usposobione do spojni z Polską księstwo halickie ze Lwowem (1340), szukał jego zaniedbanych granie. W pustki jego po- łudniowe napłynęło od Dunaju mnogo Wo- łoszy (Rumianów), wymagał jćj uległości; u Litwy upominał …
In:
Excerpt
920 ł LITWA I RUŚ. * wzrastała, wysilenie dało się czuć, a duch szlachecki poglądał na Litwę jak na swoją „do uprawiania niwę. Zaledwie powołał przez małżeństwo z dadwięś (1386) na tron Polski wielkiego księcia Jagiełłę: w Litwie zaraz ukazali się …
In:
Excerpt
* DZIEJE WIEKÓW ŚREDNICH. 221 równie dogodzić; czyniąc. Węgry wielkićmi, był niedogodny Polsce. Znalazł on jednak różny stan Polski od Węgier. Stan rycerski w Polsce, więcćj tchnął duchem równości, i Ludwik chętnie mu tę równość przyznał. Wyjednawszy od …
In:
Excerpt
s 022 "POLSKA I ŁITWA. jako namiestnik osadzony, z pomocą Polaków, w ujarzmionćj Rusi z Mogołami odznaczał sobie w szćrokich stepach granice i w ślady od Olgierda przetarte wiódł je pod Moskwę, wiódł ku Nowogrodowi Wielkiemu, który znowu zdał się z …
In:
Excerpt
y DZIEJE WIEKÓW ŚREDNICH. 223 równane; niejednostajność prawa miała się jednym statutem wiślickim umarzać. Myśl porównania stopniowo celu dopinała i pozo- stałe w zwyczajach ziemskich niejednostaj- ności do jednostajnego wspólnego ruchu przywiodła. Długo …
In:
Excerpt
224 * POLSKA I LITWA. . tylko do zwykłych opłat, a wreszcie tychże wolności ma używać, co polska. Z tóm wszy- stkićm, były to tylko obietnice, czego się miał tworzący się stan szlachecki w Litwie spodziewać. Wielki książę litewski mógł wszystko, ale …
In:
Excerpt
DZIEJE WIEKÓW ŚREDNICH. 225 własny zarząd, skarb, sejmowanie, i związek z Polską bez trudności nastał. Prusacy szlach- tą stali się polską i w sejmach jej zasiedli. Ale niepodobna było, bez dobrego przewo- dnika, w niejedności państwa, cały naród od …
In:
Excerpt
POLSKA I LITWA. ustawicznóm przywilejów zatwierdzaniem, ale własnómi prawodawczćmi przepisami, naj- pewnićj swe swobody zabezpieczy. Nie- szawską (1454) ustawą zapowiedziała, że ni wojny ni ustawy uchwalonćj być nie może bez powszechnego po ziemiach …
In:
Excerpt
DZIEJE WIEKÓW ŚREDNICH. 227 Takie zachodziły zmiany polityczne w królestwach i narodach europejskich, przez wieków cztóry; zostają jeszcze do uwagi Niemcy i Włochy, których los, już w poło- wie, gdy się w ogólności zdarzenia polityczne religijnego związku …
In:
Excerpt
HW. Związek religijno - polityczny chrześciański słabieje, w części wyłamuje się z podległo- ści papieżom i wolnićj działającym się staje. Mahometański nowy, pod ottomańskimi Tur- kami zjawia się, między latami 1294 a 1494, lat 200. Wojny krzyżowe drugich …
In:
Excerpt
DZIEJE WIEKÓW ŚREDNICH. 229 iswywoli. Snuli się (po Włoszech aposto- licy, dulcyni) opowiadający zgubę Boniface- go VIII. Wiązały się stowarzyszenia w osta- teczności wpadające. Bracia i siostry wol- nego umysłu (liberi spiritus, franes esprits, …
In:
Excerpt
230 IV. PAPIESTWO ZACHWIANE, łączyli się inni *). Ci surowsi franciszkanie roznosili po świecie proroctwa opata Joachi- ma (Flory w Kalabryi) głoszącego upadek - rzymskiego kościoła, a czystszą dla panowa- nia ducha świętego ewanielią. Objaśniali je …
In:
Excerpt
DZIEJE WIEKÓW. ŚREDNICH. 231 62. Bonifacy VIII. Stolica papieska prze- nosi się do Awinionu. Bonifacy VIII. rozrządzał dziedzictwem Węgier, słał groźne rozkazy do Szkocji, wyroki do Danii. Chciał takiómiż rozkaza- mi godzić spory Filipa Pięknego, króla …
In:
Excerpt
232 IV. PAPIESTWO ZACHWIANE. legata przemawianie żądał król, ażeby legat z kraju wyjechał; czego gdy nie czyni, znie- wolił król duchowne władze, że go uwięziły. Zaczćm przyszło wzajem do krótkich listo- wnych, a nieprzyzwoitych odezw. Bonifa- cy VIII. …
In:
Excerpt
DZIEJE WIEKÓW ŚREDNICH. 233 miasta, klasztory) ze swojćj strony obżało- wania spisywali (około 700 było pism tego rodzaju), kanclerz Nogaret, z dodanym do boku Sciarrą Kolonną, powiózł je do Rzy- mu. — Bonifacy VIIL ujechał był do Anagni, tam wygotowywa …
In:
Excerpt
234 IV. PAPIESTWO ZACHWIANE. 63. W Niemczech Luxemburgi przeciw i Habsburgom. Ludwik bawarski i za- targi jego z papieżami. Zubożenie cesarzy, a słabość rzeszy niemieckićj. Bonifacy VIIL., ażeby poniżać króla Fran- cyi, Francyą nazwał prowincyą cesarstwa, …
In:
Excerpt
DZIEJE WIEKOW SREDNICH. " 235 swe dosyć w Szwabii i dawnćj Burgundyi rozciągłe wzmocnić usiłował, stąd nowe zja- wiły się wojny. Lud prosty tebnał swobodą, (1307) rzucił się do oręża, oparł przemocy, i począł tworzyć rzeczypospolite, kantony, między sobą …
In: