Excerpt
RACZYNSKIEGO. 333 nia, akta obejmujące transumpta, confirmacje, powtarza- nia i zatwierdzania dawnych nadań, z pod prawa pol- skiego wyzwalające: jakby chciano ocalić i uwiecznić po- mniki historiczne nowym, ponowionćm jich wydaniem. Transsumpta Zygmunta …
Excerpt
334 KODEX DIPL. W. POLSKI cych, ale powtarzaniem tym chciały przypominać że do- bra duchowne chcą być uprzywilejowane, wolne od po- datków i służby jaką wiek biegący urządził. Co jinnego mówiące wyrazy, stosowano do jinnego porządku rzeczy. XVII. Te …
Excerpt
RACZYNSKIEGO. 335 ciemnych, wątpliwych; z opisaniem aktów i pieczęci, upe- wnieniem o onych autenticzności; z odniesieniem jednych do drugich które między sobą związek lub styczność mają; ze zwróceniem baczności na niezgodność jakaby się wydarzyła w …
Excerpt
336 KODEX DIPL. W. POLSKI że do nich przyczynił się zbiór dokumentów przez bi skupa Ignacego Raczyńskiego zebranych; naostatek, że sam ze swćj strony usiłował odziedziczone zbiory po mnożyć. Z różnych tedy rąk te diplomata pochodzą i w rozmajitćj …
Excerpt
RACZYNSKIEGO. 337 są pod latami; 1264, 1392, 1394, 1422, 1496, 1513, i wiele tym podobnie; a powtórzone w nich jinne dokumenta zostają w odmęcie chronologicznym. Mnićjsza to o to gdzie wsadzone, dość że są: index dokładnićjszy mógł wskazać onych liczbę i …
Excerpt
KODEX DIPL. W. POLSKI 338 wie wyczytaną datę, są roku 1286: chyba indikcja w nich jest mylna, mylnie wyczytana XIV zamiast XI. Czy tedy roku czy indikcji czytanie mylne? — Gdy się sunę do końca, napadam w szpplemencie numer CLXvII jako dupli- katę numeru …
Excerpt
CZERWIŃSKI I FALEŃSKI. 141 Czerwiński z kąd ma tę wiadomość, że Chrobry sądy wojewodów i kasztelańskie ustanowił (II, p. 109)? nie- wiem. Myli się gdy w dziale Mieczysławowi III (I, p. 52) pomorską wydziela ziemię. Za Bolesława V (I, p. 82) niewczesno …
Excerpt
142 KRÓTKIE ZBIORY HIST. POL. Gdyby różnice w stanie szlacheckim były nastręcza- ne, opłata główszczyn, niezawodnieby ściśle odróżnioną została. Statut wiślicki znał tr zabójstwo opłaty. Redakcya praw z roku 1532, w księ- dze IV, folio cxr b, de …
Excerpt
CZERWIŃSKI I FALEŃSKI. 143 dera exercere consveverunt, neque de illis nobilibus, qui vagantur hinc inde, nullas in regno possessiones haben- tes: talibus enim, si per colonos ignobilitas obiiciatur, de ea se iudicialiter expurgare et iustificare tenentur …
Excerpt
144 KRÓTKIE ZBIORY HIST. POL, Zakończmy uwagi nad dziełem Czerwińskiego wy- tkniem znamienitych kilku omyłek druku (I, p. 17) Pruska, podobno ma być Polska; (p. 44) Barnoville, ma Bruneviller; (p. 78) Gniewkow po dwakroć, ma być Gą- sawa; (p. 89) …
Excerpt
NOUGARET. 145 IV. NOUGARET. Piękności historji polskiej, czyli zbiór zdarzeń najwa- jszych i najbardziej interesujących, wyjętych % roczni- ków tego narodu, z kawalkami cickawemi o jich obyczajach i zwyczajach ; zacząwszy od wieku VI włącznie, aż do pa- …
Excerpt
146 KRÓTKIE ZBIORY HIST. POL. Są te piękności przeznaczono do oświecania młodzieży, są najposzukiwańsze i naj (bo tego przeznaczenia dzieła więcćj uległe darciu,) wykładają dorywczo co na myśl przyszło, podług porządku królów od Lecha do Stanisła wa …
Excerpt
NOUGARET. 147 niektóre wydarzone wypadki. Pod Władysławem Herma- nem, uboczna wiadomość o Grzegorzu VII. Do piękności historji należy anekdota za Krzywoustego o buntowniku Skarbimirze i tchórzostwie czyli zdradzie jinnego woje- wody; za Władysława II o …
Excerpt
KRÓTKIE ZBIORY HIST. POL. 148 Tak w języku francuskim napisane dzieło, przeszło przez rękę polskićgo na Szląsku tłómacza i wrocławska drukarnię. Mógł się czytelnik z recenzentem cieszyć z dzieł Czerwińskiego i Faleńskiego wprzód rozebranych, wybaczyć …
Excerpt
NOUGARET. 149 w rządzćniu krajem (p. 98). / Leszek biały widział się pogrążony w okropnóm nieszczęściu, Rusini nadgrodzili swe straty zabraniem go z żoną w niewolę, z którćj w rok dopićro uwolniony został (p. 99). Mazowsze, Prusy i Pomeranja, długi czas …
Excerpt
150 KRÓTKIE ZBIORY HIST. POL. NOUGARI wrocławski w dwieście mieszkańca z Wołynia (p. 197). Gotthard Kettler mistrz krzyżacki wroku 1579 zostaje hoł- downikiem Polski, otrzymawszy inwestiturę na Kurlandją od Batorćgo (p.210). W roku 1657 Polska wielkićj …
Excerpt
VIIL. OPISU STAROZYTNEY POLSKI TOMASZA ŚWIĘCKIEGO WYDANEGO ROZBIOR. Gdyby był autor opisu starożytnej Polski czytał, a przynajmnićj przerzucił, dzieła Jana Potockićgo; a mia: nowicie chroniques et memoiros pour servir % Uhistotre des Slaves, czyli …
Excerpt
152 OPIS STAR. POLSKI ojcach (t. I, p. 258, 260, 361); zaczćóm by może dał pokój Sarmatom, mniemanym Slawów przodkom (t. I, p. 46), Hionitom Kijów zakładającym (t. II, p. 97, 160); możeby niedopuszczał się dowolnćgo prowadzćnia Słowian z za Wolgi (t. II, …
Excerpt
TOM. SWIĘCKI. 153 szych pisarzy rozróżniać ja na opowiadającą i opisującą. Pićrwsza mając wzgląd na czas, opowiada kolejnie żacho- dzące wypadki; druga względna tylko na mićjsce, opisuje razem trwające wydarzćnia.' Pićrwsza liczy perjody, prze- dzielane …
Excerpt
154 OPIS STAR. POLSKI cznie, a zatym winien ściśle się trzymać obranćgo przez się roku 1648. Lecz dzieło jego wystawia, nie samo suche geograficznych nomenklatur liczćnie, nie sam ówczesny statisticzny stan rzeczypospolitćj, wyjaśnia razem, przy- czyny i …
Excerpt
'TOM. SWIĘCKI. 155 197i 224), których wszakże niekiedy uniknąć można. — Jak jest pełne i bogate geograficzne z roku 1648 Polski opisanie, niemnićj stanowi Jistotę dzieła i niemnićj dosta- tnie jest przytym, historiczne opowiadanie. Było to pra- wdziwym …
Excerpt
156 OPIS STAR. POLSKI TOM PIERWSZY. Na czele dzieła jest sztychowany widok zamku Ja nowca. Po titule, przedmowie, regestrze autorów cytowa nych, i regestrze materji, zaczyna się tom pićrwszy od ogólnego statisticzno historicznćgo Polski opisu. / Rozcią- …
Excerpt
TOM. SWIĘCKI. 157 prawo, ałe w ów czas być to przywilejem musiało. — Do wyłożenia wojska ź siły zbrojnej (p.T1—87), użył autor D'Aleraca z czasów Jana III, wszakże zwraca oko i na dawnićjszy stan wojska. Interesowny ten ogólny stanu Polski obraz, …
Excerpt
158 OPIS STAR POLSKI czą bez dachów z rozpadłemi sklepieniami otłuczone ścia- ny; w mieście, tuż zaraz i dalćj za miastem, są jinne ko- ścioły: dominikanów, kanoników grobu bożćgo, bene- diktinek, bernardinów, dominikański świętćgo Jakóba. Nie rozpozna …
Excerpt
TOM. SWIĘCKI. 159 yckićm zaś Łęczyca, z powodu zjazdu roku 1180 za Kazimirza sprawiedliwćgo. Wiadomo, że tam wszystko działali biskupi. Przeczyć trudno, aby nićmieli być obecni więksi urzędnicy: (comttes, barones), i książęta krwi, ale trudno jest …
Excerpt
160 OPIS STAR. POLSKI Nasz autor, do opisu (w roku 1648), wziął sobie za wzór Erndtela opisanie stolicy za Augusta II, a przy tym nie wytrzymał aby niezałączył odmian i upiększeń za Stani- sława Augusta, a nawet i późnićjszych odmian. Jeszcze- by po …
Excerpt
TOM. SWIĘCKI. 161 w któróm, pod Rawą, piękna o więzieniach wzmianka. Naostatek (p. 310, 311), kilka słów ogólnych o charakte- rze i sławnićjszych Mazurach. Jeszcze w roku 1811, autor nasz, w drukarni Dąbro- wskiego, wydał hisloriczną wiadomość 0 ziemi …
Excerpt
162 OPIS STAR. POLSKI sja układająca one, odbywała się pod prezidencją Karn- kowskiego, i Karnkowski tym sobie wielkie jimie zjednał, a ustaw Karnkowskiego nienawidzili Gdańszczanie. W tym wykładzie, zwrócił Świ n rinarkę, na morską politikę: rzuca przeto …
Excerpt
'TOM. SWIĘCKI. 163 —380) dość obszćrnie, przystępuje do województwa cheł- mińskiego, a w nićm w szczegulności do rzeczy toruń- skich; z koleji malborskie i napis grobowy Kopernika, Na tym się kończą Prusy królewskie. O książęcych, o jile już książęcemi …
Excerpt
164 OPIS $TAR. POLSKI z powodu Glinian, wspomniał (p. 24), o rokoszu i wy mienia Naruszewicza, który fałszu dowiódł, nieodrzeczy by było, obok tego jimienia, tyle dla dziejów zasłużone go, wymienić razem jimie Załuskiego, gdyż sam Narusze wicz na końcu …