Excerpt
TREK Rozbiór krytyczny kwestyi następujących: 1. Czy wyprawa partyzancka Za- liwskiego była w właściwym czasie przedsięwzięta, i czy powinna była ogra- niczać się tylko na powstaniu przeciw Moskwie? — 2. Czy wojna partyzancka była właściwą dla kraju …
Excerpt
nie wierzyli nigdy we własne siły i nie przypuszczają ażeby nasz naród, bez pomocy wyćwiczonego żołnierza, bez własnych ba- gnetów i starych jenerałów, był dosyć mocnym do oparcia się i pokonania zanadto przesadzonej potęgi Moskwy. Dla tych, co dziś nawet …
Excerpt
163 wiek zadowolniać go mogło przytłumienie polskiego powsta- nia, znajdywał się jednak w stanie wielkiej niemocy. Siły jego wojska prawie do połowy zniszczone i zniechęcone — te eo pozo- stały w Polsce, nie mogły być tak prędko przywiedzione do …
Excerpt
164 Należy jeszcze i na to zwrócić uwagę, że po nieszczęśli- wem zakończeniu listopadowej walki, chociaż najokropniejsza tyrania i wszelkiego rodzaju prześladowania, wywarły na naród gnębiony niezmierny postrach, a miejsce patryotycznych uczuć, zajęła …
Excerpt
cierpień! Ale dopełniwszy swego dzieła, to jest rozpoczęcia powstania, pierwotni jego autorowie, złożyli władzę i kierunek pygnitarzom , nie mogąc przypuścić, aby ci wahali się kierować sprawą, jako ludzie doświadczeni i powszechnie znani. Lecz i …
Excerpt
166 stawiających okoliczności, podobnież i w wyprawie party- zanckiej tenże sam błąd popełnił, kiedy Galicyę i Poznańskie w bezczynności zostawił, przeznaczając je tylko jakby za pod- stawy do swych działań. — Taż sama polityka, tenże sam system jak w …
Excerpt
167 pomocy w jakimkolwiek bądź razie. Dla nich neutralność re- wolucyi listopadowej, była przestrogą i nauką, a dla nas, nie chcących nigdy z własnych błędów korzystać, była jakby przedwstępem do następnych wykroczeń. — Na cóż było znowu zostawiać te dwie …
Excerpt
No. 2. CZY WOJNA PARTYZANOKA BYŁA WŁAŚCIWĄ DLA KRAJU NASZEGO, POD WZGLĘDEM STRATEGICZNYM? Nim odpowiem na to pytanie, rozważmy najprzód w krót- kości, co to jest partyzantka ? = Partyzantka jest to rodzaj wojny oddziałowej, podstępnej, dywersyjnej, …
Excerpt
169 ciw napadom nieprzyjaciela, mieć o nim ciągłe i niezawodne wiadomości — i nie przyjmować żadnej bitwy, nie będąc pe- wnym wygranej. Otóż w ogólności, w najkrótszem zebraniu partyzantka. — Zobaczmy teraz jej początki, następne rozwijanie się i …
Excerpt
Jeden tylko Napoleon nie przyjmował metody party- zanckiej, wojny ludowej; bo ze zdobytemi laurami nie z każdym chciał się podzielać, a może też i nie wiele za- wierzał. — Później jednak sam tego żałował, wyrzekłszy na Śtej, Helenie te słowa: «J'ai eu …
Excerpt
171 także niezgody króla Stanisława Augusta i jego zauszników, nie wpływały na zniszczenie tych patryotycznych usiłowań. — Nie napróżno to Moskale przezwali hydrą tę Konfederacyę, której głowa ciągle odrastała, Czy więc partyzantka pod względem …
Excerpt
No. 8, CZY WYPRAWA PARTYZANCKA ZALIWSKIEGO DO- BRZE BYŁA PRZYGOTOWANA PROWADZONA, I DLA CZEGO SIĘ NIE UDAŁA? Nikt zapewne, dziś przynajmniej, zaprzeczyć nie zechce: że po nieszczęśliwym upadku rewolucyi listopadowej; po wyda- leniu się z kraju patryotów; …
Excerpt
173 stronnością wyrzec: iż Zaliwski, do uskutecznienia tak szcezy- tnej myśli, do tak śmiałego i trudnego zamiaru, albo nie miał potrzebnych zdolności, albo też nie umiał ich użyć i prze- zwyciężyć wszystkich przeszkód i zawad, które w tak kry- tycznem …
Excerpt
174 Prawy Polak, waleczny żołnierz, dobry partyzant — ale nie polityk. Jak poprzednio, myślał on tylko o kongresowej Polsce, a usamowolnienie i uwłaszczenie ludu, zostawił na łaskę szlacheckiego sejmu — tak i teraz podobnież, odsunąwszy od spółdziałania …
Excerpt
175 Tu jest miejsce napomknąć o powołaniu i obowiązkach Emisaryusza. Emisaryusz jest umocowany posłannik powziętej myśli i woli dokonać się mającej; powinien zatem być jej z całem przekonaniem poświęconym i wiernym tłumaczem. Emisaryusz wysłany przed …
Excerpt
116 konawszy się o rzetelności ich raportów, wysłał innych do Za- kładów emigracyi we Francyi. — Nie wiem, jak po innych Za- kładach misya ta dopełnioną została; lecz w Awinion lekko- myślnie i nieostrożnie była prowadzona — 0 czem już po- wyżej …
Excerpt
110 najwięcej, w terminach oznaczonych, najostrożniej i najspo- kojniej. Ci, którzyby najwcześniej przybyli, mogliby byli w Ga- licyi lub w Poznańskiem ukrywać się i oczekiwać dnia wyjścia na oznaczone stanowiska. — Wysłannicy do Zakładów, powinni byli …
Excerpt
178 ostrożni; za wiele hałasu robimy — nie zważajac, że nie- przyjaciele nasi ze wszystkiego umieją korzyskać. W Galicyi i w Poznańskiem znajdowało się wtedy kilka tysięcy emigrantów, tak blizkich domowych zagród, nie mających potrzeby długiej przestrzeni …
Excerpt
179 wojnie: «Z natury rzeczy działanie powstańców w początkach jest słabe; wysyłane zatem przeciwko nim oddziały będą również słabe: na nich jednak wprawiać się będą powstańcy; a gdy kilka takich oddziałów zgniotą, nabiorą męztwa i ochoty — i wojna …
Excerpt
180 «Krążąc w różnych kierunkach bez rozpoczynania jeszcze zaczepnych poruszeń, nie mogłem jednak uniknąć być przez kogo dostrzeżonym. Władze miejscowe będąc wkrótce za- wiadomione, zaczęły mnie bezustannie ścigać obławami, zło- żonemi z licznej kawaleryi …
Excerpt
181 «W skutek tego, dnia 3. Maja wieczorem wyruszyłem z dwudziesto - czterema ludźmi ku Józefowi, postępując zagaje- niem, które się ciągnęło prawie pod same miasto. Przybywszy niedaleko rogatki, po za plecami kozaka stojącego na straży, rozdzieliłem cały …
Excerpt
182 musieliśmy się rozejść z najuroczystszem zapewnieniem, że w każdym czasie staniemy znowu do walki przeciw naszym ciemięzcom. Ja z Łubieńskim i księdzem Zaboklickim wróciliśmy do Galicyi, gdzie nas oczekiwały austryackie mę- czarnie. » — Widocznem jest …
Excerpt
183 warunków. — Na te zarzuty przedewszystkiem odpowiedzieć winienem: że krytyka niniejsza, jako oparta na dokonanych czynach, ocenionych bezstronnie , nie może do innych dopro- wadzić wniosków. Zresztą nie potępiam ja tu bynajmiej głównej myśli, która …
Excerpt
ah No. 4. CZY WYPRAWA PARTYZANOKA MOGŁA BYŁA PO- RUSZYĆ NARÓD, I WSZYSTKIE JEGO ŻYWIOŁY DO OGÓLNEGO POWSTANIA WYWOŁAĆ? — To pytanie zadaję sobie w imieniu polityków naszych i niedowiarków, którzy całą nadzieję, całą siłę i możność narodowego powstania, na …
Excerpt
185 zatem być wolny, samoistny i żadnej przemocy nieuległy; gdyż inaczej, nie znajdując się w stanie normalnym, nie spełni jak się należy przeznaczenia swojego. — Lecz jak człowiek, tak i naród, jeżeli chce być swobodnym, wolnym i niepodległym, jeżeli z …
Excerpt
186 prawdziwej cywilizacyi, ani czystego światła rozumu. — Nie przeczę bynajmniej, że oświata najłatwiej zdobywa wolność. Ależ nie łudźmy się! — Gdzież ta prawdziwa oświata, ta nieomylna wiedza rozumu, jest już tak powszechna, ażeby lud który mógł się nią …
Excerpt
187 wiedliwości, zastosowana zarówno do wszystkich klas spo- łeczeństwa, najskuteczniejszym może być środkiem do uspóso- bienia narodu do powstania; i dla tego ciemięzcy obawiają się jej najwięcej. — Lecz nie wszędzie ją można z jednąż łatwością i …
Excerpt
188 Spiski również i wszystkie stowarzyszenia polityczne, których zwyczajnie propaganda jest dziełem, nie są szczęśliwsze w swych skutkach, bo również ciągłe i nieprzełamane trudności napotykać muszą; a najważniejsza przyczyna: że ograniczając się …