Excerpt
304 Infanterie jo daß fie der Zahl nach in ungeheurem Mißverhältnif zu der Kavallerie ftand. Bei diefer Gelegenheit zeigte fich das Mißtrauen, mel- ches man immer gegen den König begte. Anftatt ihm feinem Wunfche gemäß die Verwaltung der Armee zu …
Excerpt
a 305 Erwägung gezogen und am 20. Mai 1789 ernannte man zu Diefem werke eine Deputation. Durch die Verhaftung des Führers und feiner Hauptagenten wurden die übrigen Verfehwornen in Verwirrung gebracht; in alle verdächtigen Bezirke wurden Truppen gefehieft …
Excerpt
BAŁWOCHWALSTWO. 15. 125 ni żywego. Ziemia, woda, słońce, gwiazdy, księżyc, ogień, -piorun, gaje, lasy, drzewa, rzeki, zwierza, wtarzam słońce jest jasne, jaśnie oświecone, ale jasność nie jest słońcem, ani par excellence. Sławianie słońca za boga nie …
Excerpt
POLSKI. 8, 9. 19 Wszystko to każdego czasu stworzyć sobie może wy- obraźnia, tym się zabawiać, to w zapomnienie puszczać, równie czasów bałwochwalstwa jak i chrześcjańskich. W tym wszystkim niewidzę ani mythologji, ani czci Sławian. O jinnych podobnych …
Excerpt
WINULSKA. 36, 37. 63 Darma (enotą) zwanym!: a pomiędzy bałwankami wi- disz z napisami: Redegast, Belbog razi, igni, bałwana ustrojonego na brzuchu głową byczą. Jeśli potrze- bujesz jimienia Darmy, masz skorupę z jednćj strony w koło dużćj głowy napisaną …
Excerpt
SŁAWIAN 42. , : 79 żniące się tak dalece, że odlewem wygurbione, nic takiego nie wzmiankują co mówią na odlewie wcięte. Takie wcinanie nie- mogłoż zajść po wydobyciu z ziemi i ze skrzyni? trzeba to wi- dzić. Nachodziłem upewnienia że Lewezow zwycięstwo …
Excerpt
Zamolxis, Keneus, mędrcy........+... paragraf czyli rozdział 4 Sławian o bogu nauka wedle Prokopa.........12.:.::4:21:121 5 Bogi, bożyszcza winulskie co o tym Helmold................. 6 czyli sto Skdndinawskie Bi)... fire i.-4 6d M1. 085.20 7 Helmolda …
Excerpt
66 CZEŚĆ BAŁWOCHWAL. ma mieć nazwę od pruskiego wyrazu woda, stał na prawćj stronie jako drugi na chorągwi w postaci czło- wieczćj kłosami uwieńczony, ale w Romowe był to wąż wspięty z głową człowieczą; Poklus piekielnik, pokole, piekło, jako trzeci stał …
Excerpt
BAŁWOCHWALSTWO. 3. 85 wpływają na kierunek towarzyski. Wschód bez końca na objawienie powołujący się, w swych theosofjach po- ruszał świat, wynikami z bóstwa, lub panteismem go przejmował. Poezja grecka plotła fantasticzne widzia- dła bóstw wielorakich. …
Excerpt
12 CZEŚĆ BAŁWOCHWAL. cap. 16). Powtarzano to ciągle za panowania rzym- skiego nad Dunajem. Wiedziano tóż. za czasu rzymskiego nad Dunajem panowania, za pierwszych czasów, że był u Gretów zawsze namiestnik Zamolxisa przesiadujący w północy Istru przy górze …
Excerpt
18 CZEŚĆ BAŁWOCHWAL. tepnice. Zma lud ruski witerników, czyli wietrznice; wie o duchu po świecie podróżującym wernyhorze (7). (ł) Wie o tem lud poliski. * Wieszcze, znachory, wołchwy, kadowidy; czarownice, korenitecy (czarowniki); biesowskich jigriszczy …
Excerpt
84 SŁAWIAŃSKIE jak to nadmieniemy ponawiając obejrzenie się na cześć bałwochwalczą Sławian. 2. Jeżeli na kuli ziemskiej dzieje rodu ludzkićgo jedność stanowią; jeżeli rozród i mowa z jednego wy- chodzą początku, niemnićj dzieje czci stwórcy stanowią …
Excerpt
pam A 1 PM 36 CZEŚĆ BAŁWOCHWAL. lis Lojownika zastępujący, tak skowronek, tak kukułka stosownie do swych charakterów i obyczajów występują. Nazwa kukułki zuzulą jest jój żałosnego usposobienia przymiotem, żałosność Zuzula jest uosobiona. Język uosobiał, w …
Excerpt
POLSKI. 13. 29 Prócz niego niema nic. Jest bezstrzeń /Vi, którą zapełnia sam, a w którćj bez niego nie ma Mic. On jest ŹWinie, to jest tam, w bezstrzeni i czasie. Ta bez- strzeń jest jego pobytem, jest Mic-je, Ni-je, Ni-ja, bóg objawiony w miejscu, w …
Excerpt
"POD WSIĄ RUSZCZA. 135 Maximiljan Jasieński towarzystwu ofiarował. Odkry- wano przy tym różne żelastwo mocno zerdzewiałe i rdzą zgrzyzione, Wielu jednak narzędzi i sprzętów postaci rozpoznać nie można. Kształt nożów, sztychól- ców, kruków z kółkami, które …
Excerpt
102 SŁAWIAŃSKIE stąci często potwornćj o dwu, trzech , a nawet z większą głów liczbą wyciosanych (Helm. I, 52, 83, II, 12). Z tych rozmajitych bóstw był Prove bez obrazu, u Wagirów; Sżwa u Polabów, Podaga w Plón; 7ri- glaw o trzech głowach w …
Excerpt
126 SŁAWIAŃSKIE byki, cielce, węże, nie były bogami. Do niektórych rzeczy w szczególności przywiązywali świętość, uświę- cali je, mianowicie gaje, rzeki, zrźódła, drzewa, konie, swe bóźnice, kontyny, chramy: ale to niebyły bogi jeno uświęcone stanowiska. …
Excerpt
90 SŁAWIAŃSKIE X, p. 534, 535). U tych Frygów rozwinęły się Matki bogów, cześć i orgje. * Nie dopiero już stały we Frygji świątynie Ar- temidy polować gotowej; a w Efesie z piersią cyckami lub rozmajitemi zwierzątkami obciążoną. We Frygji kwitła cześć …
Excerpt
BAŁWOCHWALSTWO. 3. 93 zjednały dla Djonysa całą Asję aż do Indji. Niebra- kło tym powieściom sprzecznych, mianowicie co do kaberów i korybantów, kreteńskich , idejskich tajemnic, sprzeczności wyszukiwanych i wymyślanych (Strabo). W stronach wschodnich, …
Excerpt
40 CZEŚĆ BAŁWOCHWAL. trzebowało jednak do odniesienia zwycięstwa kilku wie- ków, oraz paktizowania, i czynienia koncessij a pod- stawiania nowych praktik na miejsce dawnych. Ledwie niemożna powiedzieć że w długim pośtępie filozofja i polythenism zlał się …
Excerpt
SŁAWIAN. 40. 73 cającym uczonych widzenie (37). Zważając na rozma- jitość uroczystości i obrzędów, na mnogie jedynego boga nazwy a w bałwanach zrozmajicone jego wyobra- żenie, wyznać trzeba że była jakaś dla nas tajemnicza nauka bytu, objawu i działania …
Excerpt
82 SŁAWIAŃSKIE BAŁWOCHWALSTWO SŁAWIAŃSKIE. PONOWIONE ROZPOZNANIE JEGO. non diffitentur unum deum. Helmoldi I, 83. 1. Masudy osóbny rozdział poświęcił (morudże 62) na opisywanie wspaniałych świątyń sławiańskich: Sła- wian jeszcze nieochrzczonych. Z tych …
Excerpt
86 SŁAWIAŃSKIE obrzędy, cześć bałwanów czyli ikonolatrią, zabobony, i obyczaj. . Orfeusz nauczał Pelasgów i Hellenów o bycie bez- jimiennćj jistności; na jćj cześć zostawił jim śpiewy. Orfeusz był Thrak, udzielał nauki tbrackićj. Przemi- nęły wieki a …
Excerpt
POLSKI. 20. 41 Kapłani pozmieniani; ofiary i modły starego obyczaju zastąpione ofiarami i modłami nowego. Nowa wiara stare nawyknienie zagłuszyła. Pokruszone bałwany, imagines et idola bożyszczów, duchów, zastąpione bo- homazami i obrazami aniołów i …
Excerpt
BAŁWOCHWALSTWO. 14. 121 a bałwana nieporuszono, stopy jego znalazły się pod podłogą. ' Bohodzki słup pokryty jest znamionami bóstwa, róg, koń, miecz, krążek, są na kamieniu jego wycio- sane. W Arkonie znamiona te były lużne, róg w rękę bałwana wkładany …
Excerpt
108 SŁAWIAŃSKIE nie osobnego co wyrażało ale jednego boga pod jaką szczególną postacią wyobrażanego, albo w jakim szcze- gólnym mićjscu bóźnicę mającego. Jutri bog, bo w miej- scu Jutri, a z tąd i mićjsce samo Jutri-bog. Helmold przeczy niejako …
Excerpt
RUSI. 6, 15 kiego rodzaju ofiary biją. Losu wcale nieznają, żadnego mu działania na śmiertelnych nieprzyznają; a gdy, bądź chorobą chwyconym, bądź do boju spieszącym, śmierć zagraża, powierzają się bogu przyrzekając bić ofiary za ocalenie życia; …
Excerpt
SŁAWIAN. 40. 71 Grzegórz wielki, wyprawując r. 591 opowiadaczy ewangelji z Rzymu do Britanji, zalecał jim, aby bó- źnic nie wywracali, tylko bałwany; a wodą święconą skropiwszy bóźnice, ołtarze w nich, relikwjami opatrzyli, a tak ze czci djabelskićj …
Excerpt
46 CZEŚĆ BAŁWOCHWAL. z powszechnym bałwochwalstwa sławiańskiego związków a język własny jest zdolny każdą jćj myśl objaśnić. Bóg ojciec Światowit. XXIII Jest Sławian wieloraki bałwochwalstwa obyczaj, mówi Helmold. To jednak nieznaczy: aby między nimi …
Excerpt
POLSKI. 18. 37 się tym zabawiał, z tego się natrząsał, mnićj więcej przesądnych było zawsze. Wreszcie była w obrzędach, bogobojności, jigraszka, zabawa, pociecha: a cześć Bogu jedynemu, najwyższemu jestestwu, oddawana z całym duszy pochwyceniem. XVIII. W …