Excerpt
146 II. WOJNY KRZYŻOWE. sytety, które wielkiego znaczenia nabywały i tysiącem uczniów zaludniały się. Nauka prawa była najpilnićj uczęszczana, bo otwie- rała pole do zarobku. Prawo rzymskie od uczonych pochwalane, przez glossatorów (od Franciszka …
In:
Excerpt
PER * DZIEJE WIEKÓW ŚREDNICH. 147 1315) do niewielu myśli przemówić mogli, bo jeszcze niedosyć umysł oswobodzony, niedość pojęcia podniesione. Dosyć jednak z imaginacyą ożywione, aby je wschodu pię- khności wzruszały i szczególny a wielki wpływ na poezyą …
In:
Excerpt
148 III. WOJNY KRZYŻOWE. czki i Śpiówacy (mćnćstriers, minstrels) głosili je. 4 Francya była siedliskiem. poezyi. Koło. Alp i Pirenejów trubadury, wesoło (soulas) lub melancholicznie (lais) z przyg rywaniem (musars, juglars, violars) w mniejszych śpićw- …
In:
Excerpt
KI DZIEJE WIEKÓW ŚREDNICH. - 149 się długie rymowane kroniki (1130 Bechady o zdobyciu Jerozolimy), i romanse opiewają- ce Karola Wielkiego, króla Artura i rycerzy okrągłego stołu (1122 zmyślony Turpin we Francyi, 1138 Godfryd Monmuth w Anglii itd.). Tu …
In:
Excerpt
150 III. WOJNY KRZYŻOWE. Francyi i Anglii wnet znanćmi się stały w. Hiszpanii (Amadis de Gaula?), gdzie nabyły więcćj saraceńskich upiększeń. Tak się roz- szćrzyła poezya francuska, lub jćj naślado- wanie. Ale rymujące własnómi językami narody liczyły tćż …
In:
Excerpt
DZIEJE WIEKÓW ŚREDNICH. 151 (1150) przybrała rymy i (od 1258) wciągnęła trojańskie baśni i dziwy wschodu z poezyi rycerskićj stałego lądu, a zatóm Sagi zamie- niły się w romansowe twory. — W zacho- dnich królestwach poezya będąc głównóćm przy orężu …
In:
Excerpt
6 _ MI. WOJNY KRZYŻOWE. z innćmi stanami, a przydający sobie rozmai- tego blasku zjawiającego się w czasie wojen krzyżowych. Przybierane znaki na tarczach poczęły się stawać dziedzicznćmi, i tworzyły herby; herbowne familie przybierały nazwi- ska, …
In:
Excerpt
Polityka wewnętrzna królestw od początku wojen krzyżowych do wyprawy Karola VIII. do Włoch i do odkrycia Ameryki, w przecią- gu wieków blisko czterech. 46. Ogólny widok toczących się zmian po- lityki wewnętrznej. Od czasu powstania wojen krzyżowych cztery …
In:
Excerpt
. 154 WEWNĘTRZNE W PAŃSTWACH ZMIANY. dalszego politycznego rozwijania się swych czynności postępują, z charakteru narodo- wego i z okoliczności zewnętrznych i przy- padkowych. W powszechności zaś wielka jest w tćj mierze różnica między królestwami …
In:
Excerpt
* DZIEJE WIEKÓW ŚREDNICH. 155 nów) i niższego szlachectwa, jednakże nie wstrzymało podniesienia się stanu szlachec- kiego (noblesse) w równćm znaczeniu poli- tycznóm. Stany niższe nieszlacheckie two- rzyły się i podnosiły w nieładzie. W okoli- cach …
In:
Excerpt
156 WEWNĘTRZNE W PAŃSTWACH ZMIANY. czy, ze swego, choć wolnego, przywiązania do cudzćj ziemi, zależący od jćj właścicieli, mianowicie szlachty, i nigdzie nie mógł do- stąpić takiego, jak miasta, znaczenia. — W królestwach wschodnich i północnych, które …
In:
Excerpt
DZIEJE WIEKÓW ŚREDNICH. 157 szlachtą przemożniejsi odosobnili się, a stan wiejski więcćj stawał się zależnym i poni- żonym. Feudalizm Litwy, przypadkowy, własny. 48. Ogólne sprężyny i charakter działania polityki wewnętrznćj. "Wszystko się działo w …
In:
Excerpt
158 WEWNĘTRZNE W PAŃSTWACH ZMIANY. polskićm nie było), podawało środki do przy- czynienia ustaw z korzyścią dla wewnętrzne- go porządku. Spisywane prawa u różnych narodów (ruska prawda Jarosława 1020; an- glosaksońskie; 1230 saskie i magdeburskie; 1247 …
In:
Excerpt
DZIEJE WIEKÓW ŚREDNICH. 159 równość szlachecka, podnosiły stany niższe, tym duchem tchną utarczki narodu z panu- jącymi. 49. Zapasy władzy z narodem, w ogól- ności. Cała Europa łacińska, prócz kilku miast nieznających zwierzchników (prócz rzeczy- …
In:
Excerpt
160 WEWNĘTRZNE W PAŃSTWACH ZMIANY. do podzielania państwa zachowywane, ustę- powało wolniejszćj elekcyi. Wszystkie kró- lestwa z powodu niezgód w panującej familii, na stronnictwa możnych, urzędników lub wassalów, na roztćrki seniorów duchownych lub …
In:
Excerpt
DZIEJE WIEKÓW ŚREDNICH. 161 jów łamać nie będzie, wyrokował jak naj- wyższy sędzia, po części urzędniki i rady swe naznaczał, stał na czele narodu w woj- nie i na obradach jego. — Naród, najczęścićj dziedzicznego przyjmujący lub stanowiący króla, …
In:
Excerpt
HISZPAN IA. jącemu stanowi w utrzymaniu się przy swoim blasku i mocy. Zakony rycerskie niemało tćż stan rycerski w Kastylii i Portugalii w jego tęgości utrzymywały. Miasta odzyski- "wane od Maurów, przez się wielkie i możne, same broniły się od tychże …
In:
Excerpt
DZIEJE WIEKÓW ŚREDNICH. 163 wyższych baronów od szlachty nie odosob- niano). Wspólnie więc na kortezach narody, swych swobód pilnując, podnosiły i obwaro- wywały moc justycy to jest sądu, który (od ' 1390) z samćj niższćj szlachty naznaczany, czuwał nad …
In:
Excerpt
164 HISZPANIA. nowy szereg dziedzictwa zaczyna; jeśli ma -€órki, córka jest królem, przybierając za męża jedynie Portugalczyka). Panująca fa- milia była z książąt burgundzkich Kapetów. Feudalne prawa były razem opisane, i stan szlachecki oznaczony. Nie …
In:
Excerpt
DZIEJE WIEKÓW ŚREDNICH. 165 wzmagał się, a po jego zgonie trwała długa wojna (1284 — 1324), w którćj dobijali się potomkowie najstarszego syna Alfonsowego (de la Cerda) tronu, odziedziczonego przez linią młodszą. Wtedy powróciły dawne swo- body. Kortezy …
In:
Excerpt
166 HISZPANIA. zazdrosne wyłącznego przywileju swego in- nych nie dopuszczały (1480). Miasta ucier- piały niemało, jednak królowie nie stali się mocniejszymi, i od ścieśnienia kortezowego nie wyzwolili się. Fakcye możnych baronów, świeckich i duchownych, …
In:
Excerpt
- DZIEJE WIEKÓW ŚREDNICH. 167 stwa Paryż, stała się jego stolicą; bo 'du- kowie Francyi (Kapetowie od 888) pozyski- wali koronę Francyi, kiedy jeszcze Karo- lowingowie tron dziedziczyli. Potóm, przez lat 200 (od 987 do 1189) z ojca na syna taż korona bez …
In:
Excerpt
168 | FRANCYA. nowca (Artura) nie stanął (r. 1203); wyro- kiem więc parlamentu posiadłości jego mają być od króla zabrane. W wielkićj części to zbrojnie dopełnione zostało. (Z koleji: 1192 Artezya; 1195 Alencgon; 1198 Auvergne; 1200 Evreux; 1203 Anjou, …
In:
Excerpt
DZIEJE WIEKÓW ŚREDNICH. _ 169 w parlamencie, obok baronów i. prałatów (conseilleurs jugeurs), zasiedli prawnicy (conseilleurs rapporteurs). Nie było w kró- lestwie żadnój władzy stanowiącćj. Król urządzenia różne czynił. Wassali i barono- wie nieraz przez …
In:
Excerpt
1n0 i FRANCYA. rzeczy Filip Piękny zwoływał naród, przez co powstały ćtats gćnćraux (sejmy r. 1302. 1303.) złożone ze stanu duchownego, świec- kiego i miejskiego, 'w których król znajdy- „wał wsparcie przeciw możniejszym stanom duchownemu i szlacheckiemu, …
In:
Excerpt
DZIEJE WIEKÓW ŚREDNICH. 11 żyły się nobilitacye, mieszczanie mogli za opłatą (franc fief) lenności dzierzyć, lud uzyskał prawo z poddaństwa wykupywać się. Równały się niejako pod jednóćm pra- wem stany. Milicya miejska rozwiązana, bo, pokój nie wymagał …
In:
Excerpt
ne FRANCYA. h Robertus Fortis -+ 867. | Odo, hr. Paryża, Robert hr. Paryża król + 898. król + 923, Hugo W., hr. Paryża Emma za Rudol- + 956. ] fem ks. burg., królem + 936. poci Nomi Ilugo Kapet, hr. Paryża, król 987. + 996. z Robert IL. + 1033. H enryk I. …
In:
Excerpt
' DZIEJE WIEKÓW ŚREDNICH. _ 153. Filip IV. le Małgorzata _ Karol Ludwik hr. Bel, kr.Fran- za Edwardem hr. Valois Evreux, z cyiiNawarry |I.kr. Anglii. + 1325. . którego po- 1314. , tomków kró- ż Joanna dzie- * lowie dziczka . Nawarry. Ak, + Lud- Iza- Filip …
In:
Excerpt
174 ANGLIA. 52. W Anglii. Już syn Wilhelma zaborcy (we 30 lat po śmierci ojca (1101)), widział potrzebę, aby się w Anglii przeciw bratu utrzymał, zwalniać ostre przepisy feudalne; przyrzekał, że opłata lennh będzie stałą, i wolność małżeństw przy- znał. …
In:
Excerpt
t DZIEJE WIEKÓW ŚREDNICH. 15 pićniędzy, nadania cząstkowe mnożyli, a do- puszczali się samowolności. "Fymczasem Jan uniżył się Innocentemu III. i przyjął nazna- * ezonego prymasa (Langtona). Wierni byli poddani Janowi wtedy, gdy jego królestwo przez …
In: