Excerpt
«e 4/POLSKA: ; rozdaniem łaski i buławy. „Jan, Klemens Branicki, nie przyjął ofiarowanćj sobie ła- ski, niegodną być sądził rzeczą z niespra- wiedliwości i cudzćj, krzywdy korzystać. Przyjął ją Jan Sobieski. . Buławę otrzymał umierający Stefan Czarniecki, …
Excerpt
UPADAJĄCA. Pit żeby jeszezew wojnie domowćj międży kró- lem i stanem szlacheckim, w tćj walnej bi < twie, kilkanaście tysięcy ludzi legło. W Łę: gonicach stanęła ugoda: król wrócił Lubo= mirskiemu dobra i cześć. Lubomirski przeż prosiwszy króla …
Excerpt
312 "POLSKA" razie Jan Kazimirz z małżonki osierociały, postanowił złożyć koronę i nie go od tego wstrzymać nie mogło.” Przypadło jego pa- nowanie w czasach dla Polski nieszczęśli- wych. Używała Polska pokoju i dni po- myślnych wtedy, kiedy się srodze …
Excerpt
UPADAJĄCA. 213 nie mogła, ani tego przewidzieć. W miarę osłabienia Polski silniejsi się stawali sąsie- dzi,i Polska w tóm samćm eo dawnićj miej- seu na ziemi i na karcie jeograficznćj leżą- ca, w innćm się położeniu znajdowała. 181. Handel i przemysł …
Excerpt
214 „ POLSKA © stały być głównym lądowego handlu towa- rem. Lądem tóż; przybywały Węgier- skie wina, materye tureckie, tytuń, tabaka; z Niemiec norymbergski drobny towar. Gdańsk stał się: zamorskiego handłu skła- dem, lecz ziąrna a nadewszystko pszenicy i …
Excerpt
UPADAJĄCA. 215 bejskiemi delujjcei - Zdatżało się; że za oai t6ż miastach lepszy rze- mieślnik czasem utrzymywał 00 (182. Zwyczaje dostatniejszćj szlachty. -— Zmienił się duże dawny obyczaj u zamo= żniejszój szlachty, pośrednie miejsce między panami a …
Excerpt
216 POLSKA a najbardzićj francuskich, tak i miernićj ma- jący się, mnićj pieprzyli i łagodniejszych francuskich potraw, pasztetów, galaret uży- wali; lubo, kapusta, bigosy i ine narodowe przysmaki nietraciły wziętości swojćj. W szy- stkie potrawy na …
Excerpt
UPADAJĄCA. 217 berdysze. Wielu w ówczas rzucało już ten strój narodowy i strojiło się po francusku, w trzewiki i płaski pod pachę trójboczny kapelusik, we frak haftami i wielkiemi gu- zami. obciążony. Przywieszali szpadę 0- strzem pod górę podpiętą, a …
Excerpt
218 - POLSKA Respekt dla starszych w młodzi był nie- zmierny. Syn choć pod wąsem, przy ojcu usiąść mie śmiał i ode drzwi bez rozkazu ojea na środek izby nie postąpił. Panienki do kompanii wprowadzone, . siedziały skro- mnie, ciągle robotą, szyciem, haftem …
Excerpt
UPADAJĄCA. 219 kami, wiele luda przeniosło się za granicę do Szląska. Ponikły wsi i miasteczka. Wsi niegdyś po kilkaset osad liczące, zmalały. Miasteczka podobnie. Pola uprawne nie= gdyś iw zagony podorane, ląsami pozara- stały. Miasta po kilkaset …
Excerpt
wileje; królewskie nawet nie były bezpie- czne, bo starostowie różne na nie ponarzu- cali ciężary. Wieśniacy do nowych robo- cizn, do daremszczyzn, do gwałtów, posy- lek, danin, przymuszani. Rozszćrzyła się szkaradna maxyma, że chłop był. to podlej- szy …
Excerpt
UPADAJĄCA. 231 185 Różnowiercy zniechęceni. Za staraniem jezuitów, umocowana była i rozszćrzona religia katolicka rzymska, pier wsze domy w Polsce i Litwie, nawet Radzi- wiłłowie, porzucili błędy herezyi i nawró= cili się: ale obok:tego: rzeczpospolita …
Excerpt
228 POLSKA" być mogli. . Liecz.sama ta szlachta, stawszy się ofiarą ówczesnych uprzedzeń i polityki, stawała się w biedzie swojćj, coraz mnićj sposobna dobrze radzić ojczyznie, bo poshwe wiona byłe potrzebnćj do tego. odwyk |"'1186. Szkoły. okonia szkoły …
Excerpt
UPADAJĄCA. 223 wychodził ma. Świat. « Wyćwiczeny nieuk, do zwad i kija wprawiony. _ Nienawidzili się studenci szkół sąsiednich, i bili jedni drugich, a byle im się udało, bili i krzyw= dzili różnowierców. Dopiero czwarty krzy= żyk wieku swego znaczące …
Excerpt
224 POLSKA 187. Jan Kazimirz złożył koronę. ' Składając koronę Jan Kazimirz, przypo- minał przed sejmem, że był pierwszy w za- czepce i boju, ostatniw trwodze i odwodzie. Prawdę mówił i mógł się pocieszać, że wśród nieszczęść za jego panowania przy- …
Excerpt
UPADAJĄCA. 225 ostatni z Wazów i ostatnia cząstka krwi ja- giellońskićj, obudziły żałość i nieutulone roz- 00 ai Gdy obie;izby, po raz ostatni do ucałowania ręki królewskićj ruszyły, dwie łzy każdego oóblaly. 07 1468. Michał Wiszniowiecki. - Elokcya …
Excerpt
2% . 40POŁSKA | "Tymczasem dośpiewała oczekiwana 'wojna 'Marecka. Turcy wpadli do Polski1672,zdo- byli Kamieniec pódolski i zagarnęli Podole wo Król Michał, niemocen zastawić ię, zawarlwaBuczaczu pokój i zabowiązał ię hunócz płęśići M „sliqgtena węsddgih …
Excerpt
UPADAJĄCA. 207 wojnach, i w całóm keerpantoniah dmibmowieńnę zdziałał. 5% „Mał kebs -00 0% 5190.. Elwdcionpkwwwówi.|: Sokoiektowykiwliwianiridkięcie żonkę rodem „Fvaucuskę, któraęprzewodziła nad. nim, tak iż on był małżonce zupełnie po- „słuszny. Ale gdy …
Excerpt
POLSKA tedy wyprawy przeciw Turkom, zawsze w nadzieji, że dla syna jakie księstwo, przy- najmnićj Mołdawią pożyszcze. Ale go Au- strya zawodziła i niczego dopiąć niemógł. (4194. Domowe kłótnie. | - "Większe on jeszcze miał strapienie, bo mu żona w -domu …
Excerpt
UPADAJĄCA. 229 wzięta matka przeszkodziła do wyniesienia „— dejeyoa «Jakóba na tron po ojcu. // 19% Augustil- . 0. w kototierii niebyło jedności: Rozer- "alu się elekcya 1696. Jedni obrali Fran= 'euza księcia Contego, inni elektora Saskiego. Elektor …
Excerpt
wydali. Karol'XHt. z niezmierną eotióć ścią pobiwszy Duńczyków, pokonawszy Rossyan; spędził i Sasów od Dźwiny 1701, s*wpsidt do Dińwy i'db Polski: 07-10 198. Wojna Szwecka. © Jak dow im wojować nie tem boAu+ guśt FI sam tylko z Sasani. bez. dołożenia się …
Excerpt
sogśii z ada stały. Domagano się ustępu wojsk Saskich. Tym końcem. konfederacya Tariogrodzka za= wiązaną została. Rossya chciała pośredniczyć. Stanęły: nareszcie umowy, przez.sejm niemy; 1707. zatwierdzone. : Niemym'nazwany, bo nietylko że trwał …
Excerpt
h | | | ślilem poławaswęśc aaa je nowanie, i dalsze klęski policzył: bo to wszystko niesłychanie wpływało wa upadek Polski, która już w. ówezas chyliła się do u- padku: a w owe tóż czasy niedoli, w owe czasy, w których wykroczenia rzeczypospo- litój …
Excerpt
UPADAJĄCA. 233. w tćm dziwnego. Uratowała się za Jana Kazimirza, ale po tylu klęskach, w. pra- wdziwćj leżała niemocy. Jak. człowiek ciężko: chory, gdy mu gangrenę wykroją, albo nogę utną, albo po ciężkićj gorączce, leży osłabiony: tak schorzała Polska, …
Excerpt
234 POLSKA dzy siebie rodaka. Cnoty. Stanisława Le= szczyńskiego, w czasie jego niedoli; stawa= ły się lepićj poznawane, ile gdykudwik XV. poślubił sobie córkę jego. = Na: Leszeżyń- skiego tedy obróciły się wszystkich oczy, i Leszczyński: królem obrany: …
Excerpt
UPADAJĄCA. 2350 przy tów zdarzeniu podupadło. O Leszczyń:: skiego Prancya'z' Austryą 'mad:Renem'woj < nę rozpoczęła. Trwałą'ta'wojna krótko; a: nie Polsce nie przyniósła. August Il: utrzy=' mał się przy królestwie, Leszczyński'ż0=. stał przy tytule …
Excerpt
336 /POLSRA "| robić chałasu i breweryi i dalój sobie jechać. Powtarzano że Polska nierządem stoji, że z tóm jój dobrze i bezpieczno. Sejmy niedo- chodziły przez veto bez końca zrywane. Ale na bankietach pijatyka i junackie burdy, by-. ły dowodem, że jest …
Excerpt
UPADAJĄCA. 237 wziął edukacyą. Ci wszyscy wracając do Polski, przynosili z sobą 'cale inne opinie i nowe wyobrażenia; wcale: z miejscowemi -odne. « Widzieli oni we Francyi kró- śni „gdzie "równie jak i w Polsce był: król. Ale w Polsce król był dożywotni. …
Excerpt
238 + OPOLSKA: „stawiał zadnej przeszkody; , koistókwa s64- 'czypospolitćj i.jćj potrzeb ie; zwał. tiś "[R99. Załuski ilkonarski., „Wielu: obywateli ucziło potrzebę: sodaża- 'sienia-światła winarodzie i do tego gorliwie „się brało. Józef Andrzćj Załuski …
Excerpt
UPADAJĄCA. 1239 rów była naukowa-emulacya, a zatćm obu- ;dził żywsze ich ścieranie się; że się powa- „żył nierząd rzeczypospolitój dotykać, obra- *żał szlachtę. Wszelako za jego staraniem, mie tylko w szkołach pijarskich edukacya mlepszoną została, „ale. …